خانه «=« مقالات سایت «=« جامعه «=« مترو بس؛ گامی در جهت اصلاح الگوی سفرهای شهری کابل

مترو بس؛ گامی در جهت اصلاح الگوی سفرهای شهری کابل

روز پنجشنبه (۲۵ جوزا ۱۳۹۶) فرصتی شد تا در کنفرانس مطبوعاتی و مراسم امضای تعدادی از قراردادهای سرک سازی شاروالی کابل حضور یابم. جدا از امضای ۱۶ قرارداد شروع ساخت و ساز سرک که مربوط به نواحی مختلف شهر کابل و به طول و عرض های مختلف بود خبری که در این بحبوحه ی اوضاع نابسامان امنیتی و ناامیدی، در میان مردم روزنه ی امیدی به وجود آورد آغاز ساخت و ساز اولین پروژه ی مترو بس در شهر کابل بود. پروژه مذکور که ساخت آن حدود یک سال را در بر خواهد گرفت، فاز اول از پروژه ی شهری مترو بس می باشد و به گفته شاروال کابل قرار است در سال های آینده حدود ۱۱۱ کیلومتر خط متروبس در نقاط مزدحم شهر کابل فعال شود. هرچند امروز شاهد این بودیم که اولین و مهم ترین گام در جهت اصلاح الگوی سفرهای شهری در پایتخت برداشته شد اما پایتخت افغانستان باید زودتر از این ها از جدیدترین و به روزترین سیستم های ترانسپورتی دنیا استفاده می نمود و این شهر همچنان از یک سیستم ترانسپورت شهری بسیار ضعیف و ابتدایی برخوردار است که به هیچ عنوان جوابگوی نیازهای جمعیت حداقل ۵ میلیون نفری نیست. امیدواریم شاروالی کابل به همراه ارگان های زیربط گام های بعدی را زودتر و محکم تر بردارد. 
همانطور که گفته شد شبکه ترانسپورت شهری کابل به عنوان پایتخت افغانستان یکی از ابتدایی ترین و قدیمی ترین نوع آن در جهان است. سوای از اینکه تعداد سرک ها به نسبت گسترش مرزهای شهری هیچگونه پیشرفتی نداشته است، بلکه شبکه ترانسپورت شهری هم بسیار ضعیف و ابتدایی است و این باعث ایجاد ترافیک های سنگین در سرک ها به خصوص در ساعات اوج سفر در اوایل صبح و بعد از ظهر شده است. یکی از اعضای شبکه ترانسپورت شهری که هیچ توجهی در سالهای اخیر به آن نشده است، سیستم ترانسپورت عامه در شهر کابل است. در نبود یک سیستم کارآمد ترانسپورت عامه که قابل دسترس برای همه ی شهروندان باشد و همچنین به دلایل امنیتی، اجتماعی و غیره، اکثر مردم به استفاده از وسایط نقلیه شخصی روی آورده اند. شهری که الگوی سفرهای شهری اکثر مردم آن استفاده از وسایط شخصی باشد، نتیجه آن کاملا مشخص است: ترافیک، آلودگی هوا، تأخیرهای طولانی و اثرات منفی بی شمار دیگر. یعنی تا زمانی که سیستم ترانسپورت عامه کارامد در دسترس مردم قرار نداشته باشد و همچنان مردم به استفاده از وسایط شخصی متکی باشند، هر روز به مشکلات کنونی افزوده خواهد شد.
پس نیاز به یک ریفورم و اصلاحات جدی و به روز رسانی شبکه ترانسپورت شهری مطابق با استندردهای جهانی کاملا مشهود است. اقدام شاروالی کابل بر توسعه شبکه ترانسپورت عامه با ایجاد سیستم متروبس را می توان گامی در جهت اصلاح الگوی سفرهای شهری کابل دانست. الگوی غلط کنونی که مبتنی بر سفر با وسایل شخصی است باید در مرور زمان تبدیل به سفر با سیستم های ترانسپورت عامه شود.  
سیستم ترانسپورتی متروبس چیست؟
اما متروبس چه سیستمی است و مزایای آن چیست که شاروالی کابل زودتر از آن که به فکر گسترش شبکه بس و یا مینی بس و یا مترو و دیگر سیستم های ریلی باشد به فکر گسترش مترو بس است؟ مترو بس و یا (BRT Bus Rapid Transit ) از خانواده ی سیستم های ترانسپورت عامه (Public Transportation ) می باشد که انواع دیگر ترانسپورت عامه را می توان به مترو، بس، مینی بس، تکسی، LRT ، منوریل و … نامید. بعد از سال ۱۹۷۴ که اولین خط متروبس در کشور برازیل به بهره برداری سپرده شد هم اکنون این سیستم در حدود ۴۰ کشور و بیش از ۷۰۰ شهر در دنیا در حال بهره برداری و یا در حال ساخت هست. سیستم متروبس که ویژگی اصلی آن افزایش ظرفیت جابجایی مسافر و کاهش زمان سفر می باشد کاملا مطابق نیازهای کنونی شهر کابل می باشد و می تواند بسیاری از مشکلات ترافیکی را حل نماید، به شرطی که مسیرها و ایستگاه های آن کاملا با مطالعات دقیق و مهندسی، طراحی شده باشند. این سیستم همانند سیستم بس های عمومی شهر هست اما تفاوت های آن در این است که ظرفیت آن بالاتر است، مسیر جداگانه دارد، می تواند در چهارراه ها اولویت عبور داشته باشد و موارد دیگر.
ویژگی های اصلی سیستم مترو بس را می توان در موارد زیر خلاصه نمود:
مسیر جداگانه
مسیر حرکت متروبس در بیشتر مسیرها هیچ گونه تداخلی با ترافیک حاضر در جاده ها ندارد چرا که لین عبوری آن با موانعی از دیگر لین های جاده جدا شده است. این ویژگی باعث شده است که بس های عبوری با سرعت بالا و بدون معطلی در ترافیک می توانند فاصله بین دو ایستگاه را بسیار سریع طی کنند.
پرداخت تکت 
قبل از این که وارد ایستگاه متروبس شوید باید تکت های خود را تهیه و به مأمور حاضر در ایستگاه نشان دهید. در بیشتر شهرها از کارت های الکترونیکی و اعتباری به عنوان تکت استفاده می شود. این ویژگی باعث می شود که تبادل پول به صورت فیزیکی حذف شود که سبب کاهش زمان پرداخت پول، کاهش اشتباهات، توجه راننده فقط به رانندگی و نه به دریافت پول، کاهش نیاز به نیروی کار در هر اتوبوس برای جمع آوری پول و … می شود.
داشتن حق اولویت 
ویژگی مهم دیگر متروبس، داشتن حق اولویت در چهار راه های چراغ دار است. به این معنی که چراغ های راهنمایی طوری برنامه ریزی می شوند که هرگاه متروبس در حال نزدیک شدن به چهارراه باشد، زمان چراغ سرخ آن اتوماتیک کاهش می یابد و یا زمان سبز بیشتری به آن مسیر می دهد تا متروبس بتواند بدون معطلی زیاد در پشت چراغ سرخ به مسیر خود ادامه دهد. البته این ویژگی لازم الاجرا نیست اما اگر اجرا شود می تواند زمان زیادی را برای مسافرین کاهش دهد.
ظرفیت بالا 
بس هایی که در سیستم متروبس استفاده می شوند معمولا از لحاظ ظرفیت، حداقل دو برابر بیشتر از بس های عادی می باشند که این ویژگی می تواند باعث شود مسافران بیشتری در یک زمان از آن استفاده کند. همچنین درب های ورود و خروج آن حداقل ۳ و یا ۴ درب است که ورود به آن و خروج از آن را تسریع می بخشد.
همانطور که در جدول ذیل مشاهده می کنید، هر مُد از خانواده ترانسپورت عامه مزایا و معایب خود را دارد که باید دید بنا به ویژگی های یک شهر و یا بخشی از آن، کدام مُد برای آن ناحیه مناسب تر است. دلایل زیر را می توان برای مناسب بودن انتخاب متروبس برای شهر کابل ذکر کرد: 
– ظرفیت بالا: تقاضا برای سفر به خصوص از نواحی حومه شهر به مرکز شهر بسیار بالاست و متروبس ظرفیت بالایی در جابجایی تعداد زیادی مسافر دارد.
– پایین بودن هزینه ساخت اولیه: هرچند شهری که جمعیت بالای ۵ میلیون نفر داشته باشد، داشتن مترو از ضرورت های اصلی آن شهر باید باشد، اما با توجه به هزینه بسیار بالا و همینطور طولانی مدت بودن زمان ساخت و ساز آن، انتخاب متروبس برای شرایط فعلی کابل یک انتخاب مناسب است.
– آلودگی کمتر: یکی از مشکلات عمده شهر کابل آلودگی بسیار شدید هوا است که علت اصلی آن رفت و آمد سرسام آور وسایط نقلیه شخصی در سرک های شهر است. سیستم متروبس اگر از روی مطالعات دقیق طراحی شده باشد و سفر با آن نسبت به سفر با واسطه نقلیه شخصی از جذابیت بیشتری برخوردار باشد، می تواند درصد بسیاری از سفرهای شهری را به خود جذب کند که این تأثیر بسزایی در کاهش آلودگی هوا خواهد داشت.
چالش های پروژه متروبس در کابل 
اما شروع به کار متروبس به دلیل اینکه اولین بار از نوع خود در افغانستان است قطعا با چالش هایی روبرو خواهد شد و آن هم به دلیل آن است که اکثر شهروندان کابل به استفاده از وسایط شخصی متکی و وابسته هستند و اینکه بتوان عادت چند ساله شان را تغییر داد کار سختی خواهد بود. خاطرم است که سالهای قبل که در ایران زندگی می کردم و در روزهایی که متروبس در تهران راه اندازی شد اکثر مردم در روزهای اول نه تنها آن را با دیده ی شک می نگریستند بلکه با احداث آن اعتراضات شدیدی کردند که بعد از چند روز برخی از مسیرهای آن را حذف نمودند! دلیلشان هم این بود که یک لین از مسیر به متروبس اختصاص داده شده و با این کار کسانی که دیروز با واسطه شخصی سفر می کردند امروز باید با در یک سرک با یک لین کمتر رانندگی کنند. آن ها از این شکایت داشتند که شهرداری تهران به جای اضافه نمودن لین و عریض نمودن سرک، حتی یک لین را هم از آن کاهش داده اند! اما پس از چند ماه اکثر مردم شهر تهران از احداث متروبس در شهرشان کاملا راضی بودند و نه تنها ترافیک در سرک هایی که متروبس در آنها حرکت میکرد بیشتر نشد بلکه بیشتر مردم به استفاده از متروبس روی آوردند.
در پایان لازم است پیشنهادی را مطرح کنیم و آن  اینکه ایستگاه های متروبس باید با مسیرهای مینی بس ها و تکسی ها کاملا در اختلاط با یک دیگر قرار داشته باشند. به این دلیل که اگر کسی بخواهد از متروبس استفاده کند باید به سادگی و در کمترین زمان بتواند به ایستگاه های آن دسترسی داشته باشد. این کار باعث افزایش راندمان و کارایی متروبس خواهد شد. همچنین کوشش شود که از کارت های الکترونیکی و اعتباری برای استفاده از متروبس استفاده شود تا آهسته بتوان به سوی حکومتداری الکترونیک گام برداشت.

image_pdfپی دی افimage_printچاپ
روز پنجشنبه (۲۵ جوزا ۱۳۹۶) فرصتی شد تا در کنفرانس مطبوعاتی و مراسم امضای تعدادی از قراردادهای سرک سازی شاروالی کابل حضور یابم. جدا از امضای ۱۶ قرارداد شروع ساخت و ساز سرک که مربوط به نواحی مختلف شهر کابل و به طول و عرض های مختلف بود خبری که در این بحبوحه ی اوضاع نابسامان امنیتی و ناامیدی، در میان مردم روزنه ی امیدی به وجود آورد آغاز ساخت و ساز اولین پروژه ی مترو بس در شهر کابل بود. پروژه مذکور که ساخت آن حدود یک سال را در بر خواهد گرفت، فاز اول از پروژه ی شهری…

بررسی کلی

به کانال تلگرام ما بپیوندید
x

شاید بپسندید

تاریخچه پرچم افغانستان

نام، پرچم و نشان هر کشور در شناخت آن کشور ...

از فروشگاه ما دیدن فرمایید رد کردن