خانه «=« شاخص (برگه 10)

شاخص

پروژه ناکام نفاق مذهبی در افغانستان

یکی از مهم ترین بحران های کشورهای اسلامی در سال های پسین، جنگ های مذهبی و فرقه ای بوده است. اکنون کشورهایی چون سوریه، عراق، بحرین، یمن، لبنان و پاکستان نمونه های زنده نفاق مذهبی و منازعات فرقه ای هستند. در بسیاری از کشورهای دیگر اسلامی مثل عربستان سعودی و برخی دیگر از کشورهای حوزه خلیج فارس، به دلیل فضای سرکوب و خفقان، منازعات فرقه ای و مذهبی نمی توانند سر باز کنند. در حالی که جدال های مذهبی و فرقه ای در این کشورها به سان آتش زیر خاکستر می مانند که هر آن احتمال شعله ور شدن آن وجود دارد. ولی حاکمیت های یک جانبه مانع بروز تنش های مذهبی در قلمرو خود شده اند. 
نفاق مذهبی و مجادلات فرقه ای در کشورهای اسلامی هم سابقه طولانی تاریخی دارد و هم زمینه های گسترده سیاسی، اجتماعی و فرهنگی. اکنون نیز بسیاری از دست های پیدا وپنهان در تلاش اند تا این اژدهای خفته را بیدار کنند و در بسیاری از موارد موفق هم شده اند. 
اما به نظر می رسد که این پروژه سال ها است در افغانستان ناکام مانده و هم چنان زمین گیر شده است. کشوری که دارای هزار زخم ناسور و هزار درد بی درمان است، اما در سال های اخیر در زمینه مدارای مذهبی و تساهل دینی، الگویی برای دیگر کشورهای اسلامی قرار گرفته است. در بسیاری از کنفرانس های بزرگ در سطح جهان اسلام از زبان بسیاری از رهبران سیاسی و شخصیت های مذهبی دنیای اسلام این موضوع یادآوری گردیده است. 
در آخرین مورد، جمعه شب گذشته حمله انتحاری بر مسجد الزهرا در جاده شهید مزاری صورت گرفت که در پس آن علاوه بر اهداف تروریستی، انگیزه های مذهبی و فرقه ای نیز کاملا مشهود بود. این حمله درست در شب بیست و یکم ماه رمضان که شب قدر و سالروز شهادت امام اول شیعیان است، صورت گرفت و استفاده از چنین فرصتی احتمال شعله ور ساختن احساسات مذهبی را دو چندان می کند. در نخستین ساعات اولیه ویب سایت مربوط به گروه دولت اسلامی، داعش، تصویری از حاجی رمضان حسین زاده را منتشر کرد و در پای آن نوشت که یکی از سران شیعه در این حمله کشته شده و یک «معبد» شیعی مورد حمله قرار گرفته است. اصطلاح معبد برای اماکن مقدس غیر اسلامی اطلاق می شود و داعش می خواهد با این اصطلاح در مورد مسجد الزهرا شیعیان را خارج از دین به حساب بیاورند. برخی از مراکز خبری و رسانه ای نیز تلاش کردند که به این حمله تروریستی جنبه مذهبی و فرقه ای بدهند. بسیاری از فعالان شبکه های اجتماعی که از اهل سنت هستند و  احساس می کردند که ممکن است این حمله به احساسات مذهبی شیعیان دامن بزند، بسیار زود واکنش نشان دادند و پیام های همبستگی و ابراز همدردی صادر کردند. رهبران سیاسی نیز در ابراز همدردی با مردم مصیبت دیده سهم قابل ملاحظه ای گرفتند. به نحوی در پس ذهنیت عمومی این نکته نهفته بود که ممکن است این حادثه تروریستی باعث تحریک احساسات مذهبی گردد و چالش های جدیدی را سبب شود. 
اما خوش بختانه در اولین ساعات وقوع این حمله تروریستی نخستین واکنش ها از سوی رهبران سیاسی و مذهبی جامعه شیعه افغانستان بسیار آگاهانه و امیدوار کننده بود. همه آن ها به نحوی از منازعات فرقه ای و مذهبی اظهار بیزاری کرده بودند و مثل همیشه حساب تروریست ها را از دیگر مردم افغانستان جدا دانستند. اکنون حتی تصور مردم عام نیز این است که گروه های تروریستی و افراطی از بیرون کشور تحریک می شوند و این گروه ها هیچ نسبتی با اهل سنت ندارند. 
ظرفیت ها و سامانه های بسیاری در متن جامعه افغانستان وجود دارد که هرگونه تلاش در راستای شعله ور ساختن منازعات مذهبی و فرقه ای را از پیش محکوم به شکست می کنند. اما نباید خیلی هم ساده از کنار چنین امکانی عبور کرد. زیرا بسترها و سامانه های بسیاری نیز وجود دارند که ممکن است به اشتعال آتش نفاق مذهبی کمک کند و یا باعث انتقال منازعات مذهبی از بیرون مرزهای افغانستان به داخل کشور شوند. اکنون چندین گروه  افراطی منتسب به یک مذهب نه تنها در حال تبلیغ مذهبی علیه مذهب دیگر، بلکه در حال کشتار مردم بی دفاع هستند. آن ها اگر دیگران را به جرم همکاری با دولت قتل عام می کنند، شیعیان را تنها به جرم شیعه بودن قتل عام می کنند. از سوی دیگر پتانسیل هایی نیز در درون جامعه شیعه در حال شکل گیری هستند که تنها و تنها به ترویج رفتارها و شعارهای مذهبی می پردازند و به شدت به شعارهای فرقه ای دامن می زنند. 
بنابراین نباید بسیار ساده از کنار فرقه گرایی مذهبی گذشت و آن را دست کم گرفت. ما در گذشته ها در معرض ظلم و تبعیض و بی عدالتی سیاسی و قومی قرار داشتیم و اکنون کم کم چنان عصری را پشت سر می گذاریم. اما اکنون افراطی گری مذهبی مثل یک سیاه چال مخوف روبروی همه ما دهان باز کرده است که باید گذر از آن را با تدبیر سیاسی و بیداری همگانی تسهیل کنیم.

ویژه نامه صوتی امام علی ع

ادعیه 

 

مناجات امیرالمومنین در مسجد کوفه
دعای صباح امیرالمومنین
دعای مشلول
زیارت امیرالمومنین در سیره معصومین
زیارت امیر المومنین در روز یکشنبه
زیارت امین الله
مُناجات منظومه
زیارت مطلقه امیر المومنین
زیارت سوم امیرالمومنین
زیارت چهارم امیرالمومنین
زیارت پنجم امیرالمومنین
زیارت ششم امیرالمومنین
زیارت هفتم امیرالمومنین
دعای شب قدر
ناد علی

 

 

 

مرثیه سرائی

 

بشکسته فرق بابای زینب
خدا خون شد دل زینب
بیا زینب
علی فریاددل بشکسته دلها
شب ۲۱ ماه رمضان
شب ۲۳ ماه رمضان
بر روی غرق خون
مرا کن زائر بابای زینب
بابای مظلوم
ز شهر کوفه
مولا علی
مهر ارادت علی
مکن ای صبح طلوع
وای علی کشته شد
واعلیا وا علیا
ای شمع شب افروزم
فرق من شد دو تا
سر رشته نظم عالمی
گریه کنید ای شبهای کوفه
مرثیه سرائی عربی ۱
مرثیه سرائی عربی ۲
مرثیه سرائی عربی ۳
مرثیه سرائی عربی ۴
مرثیه سرائی عربی ۵
مرثیه سرائی عربی ۶
مرثیه سرائی ترکی
ای فخر عالم
کبوتر من
دل ویرانه دوست
من سفره دار مدینه هستم
کبوتر دلم پر شکسته
خدایت صبری دهد به دلم
مناجات علی
مهدیا بنگر
سلام من به تو ای روح حق
خداحافظ ای کوچه پر زدود

 

 

 

سریال امام علی (ع)

 

خلع ولید از حکمرانی کوفه توسط عثمان
اجرای حد ولید توسط حضرت علی (ع)
ابوسفیان در قبرستان یهود
حدیث سازی جاعلان
روشنگری اباذر غفاری
تبعید اباذر به ربذه
جعل نامه خلیفه سوم توسط مروان بن عبدالملک
دفاع بنی هاشم از بیت خلیفه سوم در برابر شورشیان
رساندن آب توسط حضرت علی (ع) برای خلیفه سوم
شوری جهت انتخاب خلیفه
انتخاب حضرت علی (ع) به عنوان خلیفه
عدالت علی (ع)
انتخاب حکمرانان در حکومت علی
علم کردن پیراهن عثمان توسط معاویه
استمداد عایشه از سعد بن وقاص برای جنگ
اتحاد مخالفین علی در معرکه جنگ جمل
جهالت ابو موسی اشعری (ع) در جنگ جمل
اصحاب جمل و گوساله سامری
قتل والی بصره توسط اصحاب جمل
ابوموسی اشعری و مردم کوفه
روی گردانی و پشیمانی زبیر از جنگ جمل
پایان غائله جنگ جمل
مساوات در بیت المال حتی برای برادر
خدعه ها و نیرنگ های عمروعاص
جنگ صفین
قرآن بر روی نیزهای لشگر شیطان
انتخاب ابوموسی اشعری و عمروعاص به عنوان حکمیت
خوارج در سپاه علی (ع)
عمرو عاص و ابوموسی اشعری خلیفه انتخاب می کنند
حکمیت
گردن زدن ابن خباب و شکم دریدن همسرش توسط خوارج
اتهام کفر به علی (ع)توسط خوارج
پایان غائله خوارج
شهادت مالک اشتر نخعی
شهادت محمد بن ابی بکر
شهادت حضرت علی (ع)

 

 

 

قسمت های علوی سریال مختار

 

شهادت در محراب امیرالمومنین
مظلومیت علی علیه السلام
مظلومیت آل علی (ع) از زبان مختار
سرداری که با آیین علی(ع) تربیت شده بود (مسلم بن عقیل)
درست همانند چیزی که علی (ع) فرمود (میثم تمار)
آبروی مالک حب علی (ع) است
میراث مختار عشق به علی (ع) است 

سخنرانی درباره موضوع امام علی (ع)

 

جاذبه و دافعه امام علی (ع)
ولای علی
شخصیت و فضائل حضرت علی (ع)
حب علی (ع)
مقام حضرت علی (ع)
مبحث ازدواج امام علی (ع)
شهادت حضرت علی (ع)
سیره رفتاری حضرت علی (ع)
اهل بیت
ولادت حضرت علی (ع)
ویژه شهادت حضرت علی (ع)
مقام امامت امیرالمؤمنین (ع)
اثبات ولایت امیرالمؤمنین (ع)
معرفت امام
نامه حضرت علی (ع) به مالک اشتر
شرح حدیث نامه حضرت به امام حسن (ع)
امام علی (ع) – قسمت اول
امام علی (ع) – قسمت دوم
تقابل علی (ع) و عمر تقابل علم و جهل است
راهنمای سعادت از دیدگاه حضرت علی (ع) – ۱
راهنمای سعادت از دیدگاه حضرت علی (ع) – ۲
راهنمای سعادت از دیدگاه حضرت علی (ع) – ۳
راهنمای سعادت از دیدگاه حضرت علی (ع) – ۴
حکومت علی (ع)
ولایت علی (ع)
حضرت علی (ع) و عایشه
داستان هنده و علی (ع)
عدل علی (ع)
تولد حضرت علی (ع)
خیبر و فدک
عید غدیر
علی و شهادت حضرت زهرا (س)
فضائل حضرت علی (ع)
اثبات امامت و وصایت حضرت علی (ع)
انجام تکالیف نسبت به حضرت علی (ع)
عبادت خدا با دوستی علی (ع)
آیه مباهله
غدیر خم در قرآن
شرح حدیث منزلت
اصحاب صحیفه
نتایج جنگ بدر – ازدواج حضرت
جنگ خیبر و نص بر ولایت حضرت علی (ع)
اسلام علی بن حاتم و شهادت وی در رکاب حضرت علی (ع)
واقعه ابلاغ سوره برائت
غدیر و حجه الوداع – ۱
غدیر و حجه الوداع – ۲
غدیر و حجه الوداع – ۳
آیه مباهله
جایگاه ولایت در غدیر
ملاقاتهای و گفتگوهای بعد ازضربت خوردن حضرت علی (ع)
ولایت بالاترین معیار تکامل انسان
دلایل عدم تحقق جامعه ایده آل اسلامی و انسانی -۱
دلایل عدم تحقق جامعه ایده آل اسلامی و انسانی -۲
دلایل عدم تحقق جامعه ایده آل اسلامی و انسانی -۳
دلایل عدم تحقق جامعه ایده آل اسلامی و انسانی -۴
دلایل عدم تحقق جامعه ایده آل اسلامی و انسانی -۵
شرح حدیثی از حضرت علی(ع) با موضوع فلسفه احکام و اعمال
شرح حدیثی از حضرت علی(ع) درباره عوامل آسان شدن سختیها
شرح حدیثی از حضرت علی(ع)
شرح حدیثی از حضرت علی(ع) درباره خوف از خداوند
شرح حدیثی اخلاقی از امیرالمؤمنین(ع)
شرح حدیثی از حضرت علی(ع) درباره عمل صالح
شرح حدیثی از حضرت علی(ع) درباره بالاترین درد قلب

سخنرانی تخصصی  درباره موضوع امام علی (ع)
 

اعلمیت علی(علیه السلام) – یکی از شرایط خلیفه و امام، آگاهی او از شریعت اسلام است

ادله عقلی امامت / شجاعت امیرمؤمنان علیه السلام

ادله عقلی بر اثبات امامت علی ع – اثبات امامت علی ع در پنج دقیقه

نزول آیه «ولایت» در باره امامت علی (ع) به اعتراف اهل سنت

چرا نام امام علی علیه السلام در قرآن نیامده است؟

کفر منکر امامت (امامت علی و خلفاء) از نظر شیعه و اهل سنت

انحراف ذهبی از امیرمومنان علیه السلام

دلایل کنار گذاشتن امیرالمومنین علی علیه السلام

شجاعت امیرمؤمنان علیه السلام در جنگ خیبر و نقد دیدگاه ابن تیمیه

دلالت حدیث منزلت بر جانشینی امیر مؤمنان (ع)

دلالت حدیث «منزلت» بر خلافت امیر مؤمنان (ع)

وصایت امیر مؤمنان (ع) در کتب لغت و سخنان شاعران

بررسی روایات «وصایت» امیر مؤمنان (ع)

بغض امیر مؤمنان (ع) نشانه حرامزادگی

بررسی آیات ولایت امیر مؤمنان (ع) در منابع اهل سنت

برتری امیر مؤمنان (ع) بر صحابه از دیدگاه روایات

پوستر های شهادت امام علی ع

 
        
        
        
       
        
        
        
        
        
        
        
        
        
        
        
        
        
        
        
        
        
        
        
  

آغاز پروسه رای دهی و تدابیر اتخاذ شده در غرب کشور

 

مسوولان کمسیون انتخابات در ولایت هرات می گویند: بیش از یک ملیون اوراق رای دهی برای رای دهندگان این ولایت در نظر گرفته شده است.
داوود صدیق زاد، رئیس کمسیون انتخابات در مراسم افتتاح پروسه رای دهی در ولایت هرات گفت: تمامی تدابیر تخنیکی برای برگزاری دور دوم انتخابات در این ولایت اتخاذ شده و مشکلی وجود ندارد.
آقای صدیق زاد می گوید: در مجموع ۴۳۲ مرکز رای دهی در ولایت هرات به روی رای دهندگان باز است.
وی افزود: تنها ۲ مرکزی که در ولسوالی های شیندند و ادرسکن هرات اخیرا از سوی مقامات محلی افزایش یافته بود به دلیل مشکلات امنیتی مسدود شده است.
آقای صدیق زاد با اشاره به این که اشتراک مردم در مرحله دوم انتخابات ریاست جمهوری چشمگیر بوده، ابراز امیدواری کرد که تا ساعت های پایانی این روند همچنان ادامه یابد.
از طرف دیگر سید فضل الله وحیدی، والی هرات به عنوان اولین کسی که در هرات رای خود را به صندوق انتخابات ریاست جمهوری انداخت، گفت: تمامی چالش ها و مشکلات انتخابات ۱۶ حمل در دور دوم برطرف شده است.
وی از باشندگان هرات خواست تا با رای خود آینده کشورشان را روشن سازند.
در همین حال مقامات امنیتی در ولایت هرات می گویند: ۹ هزار نیروی امنیتی افغان در تامین امنیت انتخابات ۲۴ جوزا سهیم هستند.
سمیع الله قطره، قومندان امنیه ولایت هرات در این خصوص تصریح نمود که هیچ نگرانی در بخش امنیتی وجود نداشته و آنها توانستند از ۲۰ حمله مخالفین دولت در سطح ولایت هرات جلوگیری نمایند.
خبرهای رسیده از ولایات فراه، غور و بادغیس در غرب افغانستان نیز حکایت از آن دارد که پروسه دور دوم انتخابات ریاست جمهوری در این ولایات نیز برگزار شده و مردم اعم از زن و مرد در مراکز رای دهی به منظور استعمال رای شان حضور یافتند.
باشندگان غرب افغانستان از کمسیون های انتخابات و شکایات انتخاباتی می خواهند تا با نظارت جدی، از بروز هر گونه تقلب و تخطی در انتخابات جلوگیری نمایند تا آرای پاک شان در تعیین رئیس جمهور آینده کشور شان اثر گذار باشد.

اما و اگرهای حقوق اتباع خارجی؛ جای خالی قانون جامع مهاجرت

در حقوق موضوعه ایران، بحث حقوق اتباع خارجی، بیش از هر چیز تابع «عمل متقابل» است. به عبارت بهتر دولت ایران همانگونه با یک تبعه خارجی رفتار خواهد کرد که دولت متبوع او با اتباع دولت ایران رفتار کنند.با تغییر این نگاه، رویکرد دولت‌ها به مقوله مهاجرت نیز تغییر کرد. این رویکرد به ویژه پس از جنگ جهانی دوم و آغاز جنگ سرد، گاه شکلی توام با خشونت به خود می‌گرفت، خشونتی که با سیل مهاجرت اتباع جهان سوم به کشورهای صنعتی، شدتی مضاعف پیدا کرد؛ به همین دلیل موضوع حقوق اتباع خارجی در کشور بیگانه، بیش از پیش مورد توجه حقوق‌دانان قرار گرفت، حقوقی که برای حفظ کرامت انسانی و ایجاد همزیستی مسالمت‌آمیز لازم بود. دولت‌ها تصمیم گرفتند برخی از حقوق شهروندان خود را برای مهاجران و پناهندگان نیز قائل شوند. این حقوق رفته‌رفته دامنه گسترده‌تری پیدا کرد و در قالب مقاوله‌نامه‌ها و میثاق‌های بین‌المللی بر آن صحه گذارده‌شد.پدیده مهاجرت قدمتی به عمر تاریخ بشر دارد. پدیده‌ای که در ادوار گذشته، گاه اساس درگیری‌ها و منازعات گسترده میان کشورها و دولت‌ها، برای تصاحب هرچه بیشتر مهاجران بوده‌است. با این حال رشد جمعیت، محدودیت منابع غذایی و گسترش افکار مبتنی بر ناسیونالیسم، سبب تغییر نگاه دولت‌ها به مقوله مهاجرت شده‌است. تا پیش از این تغییر عمده، دولت‌ها مهاجرت را پدیده‌ای در جهت گسترش منابع انسانی و به تبع آن درآمد بیشتر می‌دانستند. قدرت ناشی از فزونی جمعیت، به ویژه در بخش نظامی، این نگاه مثبت را تقویت می‌کرد.

جایگاه اتباع خارجی در حقوق ایران

موضوع حقوق اتباع خارجی، به عنوان بخشی مهم از حقوق بین‌الملل، همراه با آموزه‌های نوین حقوقی به کشور ما وارد شد و از نخستین سال‌های قانون‌گذاری در ایران، مورد توجه و عنایت قرار گرفت.

تا پیش از عضویت ایران در مجامع بین‌المللی و امضای کنوانسیون‌های مرتبط با این مسئله، موضوع اتباع خارجی و حقوق مربوط به آن ها در حقوق موضوعه ایران کاملا جا افتاده بود. قانون مدنی ایران، مصوب سال ۱۳۱۱، موضوع حقوق اتباع خارجی را در کنار شهروندان ایرانی مورد توجه قرار داد. ماده پنج این قانون، تمامی اتباع خارجی را در محدوده حاکمیت دولت ایران، تابع قوانین ایران دانسته و عملاً شمول قوانین موضوعه کشور و به تبع آن حقوقی ناشی از آن ها را برای اتباع خارجی نیز به رسمیت شناخته است. ۱به این ترتیب وضع حقوقی اتباع خارجی در ایران، از نخستین روزهای تدوین قوانین کشور مشخص و معلوم بوده‌است. با این وجود باید توجه داشت که علاوه بر قوانین تدوین شده داخلی، مقاوله‌نامه‌ها و میثاق‌های بین‌المللی نیز نقش عمده‌ای در تدوین حقوق اتباع خارجی در کشور خارجی دارند.

عمل متقابل، اصل اول در تدوین حقوق اتباع خارجی

در حقوق موضوعه ایران، بحث حقوق اتباع خارجی، بیش از هر چیز تابع «عمل متقابل» است. به عبارت بهتر دولت ایران همانگونه با یک تبعه خارجی رفتار خواهد کرد که دولت متبوع او با اتباع دولت ایران رفتار کنند. این موضوع را می‌توان در بسیاری از بخش‌های قوانین موضوعه مشاهده کرد. به عنوان نمونه در بحث تابعیت ایرانی، ماده ۹۷۸ قانون مدنی تصریح می‌کند که:«نسبت به اطفالی که در ایران از اتباع دولی متولد شده‌اند که در مملکت متبوع آن ها اطفال متولد از اتباع ایرانی را به موجب مقررات تبعه خود محسوب داشته و رجوع آن ها را به تبعیت ایران منوط به اجازه می‌کنند معامله متقابل خواهد شد.» علاوه بر این‌ها موضوع تفاهم‌نامه‌ها و قراردادهای همکاری مشترک میان دو کشور، سهم بسزایی در رویکرد حقوقی نسبت به اتباع بیگانه ایفا می‌کنند. به عنوان مثال عهدنامه مودت میان دولت ایران و افغانستان، در ۱۴ آذرماه ۱۳۰۰ ه.ش، به عنوان اولین سند رسمی مبادله شده میان دو کشور که به تصویب مجلس ایران نیز رسیده‌است، هنوز هم نشان دهنده رویکرد دو دولت نسبت به اتباع یکدیگر است. ۲

حقوق اتباع خارجی و منافع ملی

موضوع منافع ملی، تأثیری بسزا در تدوین حقوق اتباع خارجی دارد، طبیعی است که هر دولتی برای مراقبت از تمامیت ارضی و سیاسی و نیز جلوگیری از سیطره اجانب بر ثروتهای مادی و معنوی خود، محدودیت‌هایی را برای حضور بیگانگان در کشور قائل شود.

این محدودیت‌ها امروزه در سراسر جهان رسمیت یافته‌اند و هیچ حقوقدانی متعرض آن ها نمی شود. به عنوان نمونه معاهده «دوبلین ۳» میان کشورهای اروپایی تمهیداتی را برای جلوگیری هدفمند از ورود اتباع بیگانه به کشورهای عضو اتحادیه اروپا در ابتدای سال ۲۰۱۴ در نظر گرفته‌است. به عبارت بهتر هرجا میان منافع ملی یک کشور با حقوق اتباع خارجی تعارضی ایجاد شود، بدون شک اولویت قطعی با منافع ملی کشورهاست.

در ایران نیز این تمهیدات به شکلی گسترده اعمال شده‌اند و قانونگذار از نخستین مصوبه‌های خود بر حفظ و گسترش آن ها تأکید داشته‌است، به عنوان نمونه اتباع خارجی از اشتغال به سردفتری و دفتریاری در ایران منع شده‌اند. اشتغال پزشکان خارجی در کشور تابع شرایط و محدودیت‌های خاصی است؛ بر اساس قانون «اموال غیرمنقول اتباع خارجی»، فروش و ثبت زمین به نام اتباع خارجی تقریباً ممنوع شده‌است. مصوبه مورخ ۲۳ شهریورماه ۱۳۶۲ هیئت دولت بر «ممنوعیت به کارگماردن اتباع خارجی در مشاغل حساس و کلیدی» مانند مدیریت عامل شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی و نیز معاونت این مراکز تأکید دارد. بر اساس بند ۳ تبصره ماده یک قانون بیمه بیکاری مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۶۶، اتباع خارجی از شمول این قانون خارجند. ماده ۹۸۲ قانون مدنی ایران، تصدی ۹ مقام اصلی و کلیدی کشور را، حتی برای اتباع خارجی که به تابعیت ایران درآمده‌اند، ممنوع کرده‌است. این موضوع صراحتاً در حقوق بین‌الملل نیز مورد پذیرش قرار گرفته‌است. ماده ۲ کنوانسیون «وضع پناهندگان و پروتکل آن» ۳ در شرح وظایف کلی پناهنده آورده‌است:«هر پناهنده ملزم است خود را با قوانین و مقررات آن کشور و اقداماتی که برای حفظ نظم عمومی به عمل می‌آید تطبیق دهد.»

نگاهی به برخی از حقوق اساسی اتباع خارجی در ایران

با توجه به مسائل فوق، می‌توان به بررسی دقیق‌تر حقوق اتباع خارجی در ایران پرداخت. کنوانسیون‌ها و میثاق‌های بین‌المللی برخی حقوق را به عنوان حقوق اولیه و مورد نیاز اتباع خارجی، اعم از مهاجران و پناهندگان مورد توجه قرار داده‌اند. برخی از این حقوق عبارتند از : حق رعایت احوال شخصیه، آزادی ورود، اقامت و خروج، تملک اموال منقول و غیر منقول، مراجعه به دادگاه و حق اشتغال با مزد. پیش از پرداختن به وضعیت این حقوق در ایران باید نکته‌ای را یادآور شویم و آن این است که : هرآنچه را در باب حقوق اتباع خارجی در قوانین کشور ما مورد تأیید قرار گرفته‌است، تنها زمانی برقرار خواهد شد که یا فرد مهاجر از طریق مجاری قانونی و با عنایت به قوانین موضوعه کشور، وارد ایران شده باشد و یا شرایط و وضعیت او تابع تعریف قانونی از پناهندگی و آوارگی باشد.

رعایت احوال شخصیه

در مورد احوال شخصیه، قانونگذار ایرانی بر خلاف برخی کشورهای دیگر نظیر انگلستان، که نظام اقامتگاه۴ را اعمال می‌کنند، نظام تابعیت را پذیرفته‌است. ماده ۷ قانون مدنی ایران اظهار می‌دارد که:« اتباع خارجی مقیم در خاک ایران از حیث مسائل مربوطه به احوال شخصیه و اهلیت خود و همچنین از حیث حقوق ارثیه در حدود ‌معاهدات مطیع قوانین و مقررات دولت متبوع خود خواهند بود.» این موضوع در رأی وحدت رویه مورخ ۱۹ آذر ۱۳۶۳ و با عنایت به قانون «اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیرشیعه در محاکم»۵ مورد تأیید و تصدیق قرار گرفته‌است و نشان دهنده لحاظ اصل عمل متقابل در این رویکرد حقوقی است. با این حال بر اساس ماده ۹۶۱ قانون مدنی، اتباع خارجی نمی‌توانند از حقوقی که در کشور خود از آن محرومند، به واسطه به رسمیت شناخته شدن آن در قوانین ایران، بهره‌مند شوند.

آزادی ورود، اقامت و خروج

انستیتو حقوق بین‌المللی در سال ۱۹۲۹، موضوع «آزادی خروج از کشور» را به عنوان یک حق برای اتباع خارجی، به دولت‌ها توصیه کرده‌است.۶ این حق در کنوانسیون‌های بعدی سازمان‌های بین‌المللی، نظیر جامعه ملل و سازمان ملل متحد نیز مورد تأکید قرار گرفته‌است. ایران به عنوان یکی از کشورهای امضا کننده «کنوانسیون وضع پناهندگان و پروتکل آن»۷، بر اساس ماده ۲۶ این کنوانسیون، حق رفت و آمد را برای اتباع خارجی به رسمیت شناخته‌است. با این وجود نباید فراموش کرد که رفت و آمد و اقامت در هر کشوری، من‌جمله ایران، تابع قوانین مرتبط با نظم عمومی است. اتباع خارجی ملزم به رعایت تشریفات تعیین شده از سوی ایران برای ورود و اقامت هستند و تنها مأموران کنسولی و نمایندگان سیاسی بیگانه و افراد خانواده آن ها به شرط عمل متقابل، از این تشریفات معاف خواهند بود.

ماده ۱ قانون «ورود و اقامت اتباع بیگانه»۸ اذعان دارد که:«هر یک از اتباع خارجه برای ورود و اقامت و خروج از ایران باید اجازه مأمورین مربوطه ایران را تحصیل نمایند.». بدیهی است که عدم رعایت این قانون، یعنی ورود و اقامت غیرقانونی، باعث اعمال قوانین تنبیهی و اخراج اتباع خارجی از کشور خواهد شد.

تملک اموال

مالکیت یکی از حقوق طبیعی و اولیه انسانی است. در مباحث حقوقی، اموال را به دو بخش منقول و غیرمنقول تقسیم می‌کنند، به نظر می‌رسد اتباع بیگانه در ایران برای تملک اموال منقول خود مشکلی نداشته‌باشند و بر اساس ماده پنج قانون مدنی می‌توانند از حقوق مربوط به مالکیت اموال منقول به طور کامل بهره‌مند شوند؛ با این حال باید توجه داشت که خروج این اموال در کشور تابع قوانین مربوط به مالیات، عوارض، میراث فرهنگی، امنیت ملی و … است.

آنچه در مورد محدودیت تملک اموال وجود دارد، مربوط به اموال غیرمنقول (انواع زمین و بنای مسکونی و تجاری) است.

در بسیاری از کشورهای دنیا، نظیر کشورهای عضو اتحادیه اروپا، محدودیت‌های کمی برای تملک اراضی وجود دارد؛ اما حق تملک اراضی و ابنیه از سوی بیگانگان، در ایران شدیداً محدود شده‌است، ریشه این محدودیت حفظ استقلال و تمامیت ارضی سرزمینی است که برای سال‌ها طعم تلخ دخالت استعمارگران و تجزیه شدن کشور را چشیده‌است.

در ایران بر اساس «قانون راجع به اموال غیرمنقول اتباع خارجی»۹ کلیه اتباع خارجی در کشور از تملک اراضی زراعی محروم شده‌اند و ظاهراً تملک زمین از سوی آن ها محدود به منازل مسکونی است که این تملک هم نیازمند اجازه رسمی دولت ایران خواهد بود، با این وجود به نظر می‌رسد این حق نیز عملا تحصیل‌شدنی نیست. آیین‌نامه قانون یادشده، در سال ۱۳۲۸ تدوین و نهایتاً در سال ۱۳۴۴ اجرایی شد. با این حال پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با در نظر گرفتن شرایط خاص کشور و وجود ابهامات فراوان در آیین‌نامه اجرایی این قانون، وزارت امور خارجه در سال ۱۳۷۴، آیین‌نامه جدیدی را به تصویب هیئت وزیران رساند.

با این وجود ابطال این آیین‌نامه از سوی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری و ایجاد خلاء قانونی، کار تملک اموال غیرمنقول توسط اتباع خارجی را با مشکلات عمده‌ای روبه رو کرده‌است.

حق دادخواهی

ماده ۱۶ کنوانسیون «وضع پناهندگان»، حق مراجعه به دادگاه و طرح شکایت در محاکم قضایی را به عنوان یک حق برای اتباع خارجی به رسمیت شناخته است. با این وجود دولت‌ها در برخورد با این حق از سیاست واحدی پیروی نمی‌کنند. در ایران موضوع حق مراجعه به دادگاه برای اتباع خارجی به استناد ماده ۵ قانون مدنی به رسمیت شناخته شده‌است. با این وجود زمانی که در یک پرونده موضوع اخذ تأمین مطرح می شود، نظیر دعاوی حقوقی ادعای مالکیت، محدودیت‌هایی برای اتباع خارجی درنظر گرفته شده‌است، مواد ۱۴۴ تا ۱۴۸ قانون «آیین دادرسی مدنی» این محدودیت‌ها را مشخص کرده‌است.

سایر حقوق

معمولاً حقوق و آزادی‌های عمومی افراد در قانون اساسی کشورها قید گردیده‎است و این موارد شامل افراد خارجی مقیم این کشورها نیز خواهد شد، حق برخورداری از کرامت و حیثیت انسانی، یکی از این حقوق است. این حق در ماده یک اعلامیه جهانی حقوق بشر۰۱ از سوی دولت‌های امضا کننده مورد تأکید و تصویب قرار گرفته‌است.

ماده چهار اعلامیه حقوق بشر اسلامی نیز موضوع حیثیت و کرامت انسان را بر اساس آموزه‌های اسلامی مطرح کرده‌است. اصل ۲۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حیثیت، جان، مال، حقوق، مسکن و شغل افراد را از تعرض مصون دانسته‌است. اشاره عام این اصل اتباع خارجی حاضر در کشور را نیز شامل می شود.

اتباع خارجی در ایران بر اساس اصل ۳۵ قانون اساسی حق انتخاب وکیل خواهند داشت. به طور خلاصه می‌توان اظهار داشت که اتباع خارجی در ایران از تمامی حقوقی که شهروندان از آن ها بهره‌مندند، برخوردارند، مگر مواردی که توسط قانون محدود یا ممنوع شده باشد، از این لحاظ حقوق اتباع خارجی در ایران تفاوتی با سایر کشورهای مهاجر پذیر ندارد.

  1. ماده ۵ قانون مدنی :« کلیه سکنه داخل ایران، اعم از اتباع داخله و خارجه، مطیع قوانین ایران خواهند بود، مگر در مواردی که قانون استثناء کرده‌باشد.»

  2. ظاهرا این نخستین و تنها عهدنامه مشترک میان دو کشور است. بر مبنای این معاهده که در ۱۲ فصل تدوین و در سال ۱۳۰۱، الحاقیه‌ای در ۳ فصل به آن اضافه شد، تکلیف اتباع دو دولت در زمان مسافرت و مهاجرت به کشور دیگر تا حدود زیادی معلوم شده‌است.

  3. مصوب ۲۵/۳/۱۳۵۵ مجلس شورای ملی ایران

  4. به این معنی که در مورد احوال شخصیه، قانون محل اقامت فرد رسمیت دارد. بنابراین فردی ساکن در انگلیسف اعم از مقیم دائم یا موقتف در احوال شخصیه تابع قوانین این کشور است.

  5. مصوب تیرماه ۱۳۱۲

  6. حقوق بین‌الملل خصوصی یک، دکتر حسین آل‌کجباف، جزوه درسی دانشگاه پیام نور، ص ۲۰۷

  7. این کنوانسیون در تاریخ ۲۵ خرداد سال ۱۳۵۵ به تصویب مجلس شورای ملی ایران رسیده‌است.

  8. مصوب ۱۳۱۰

  9. مصوب ۱۶ خرداد ۱۳۱۰

  10. مصوب دهم دسامبر

 

افغانستانی‌ها در ایران

 

 افغان‌های مقیم ایران گروهی از مردم اهل افغانستان می‌باشند که در پی ناامنی و جنگ طولانی مدت داخلی پس از آپریل ۱۹۷۸(انقلاب ثور) که در افغانستان روی داد به سمت ایران مهاجرت کردند و به این کشور پناهنده شدند. زبان، فرهنگ و دین مشترک باعث اقبال افغانها برای آمدن به ایران شد. بیشتر مهاجران افغان از سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۸ میلادی) با آغاز جنگهای سخت میان مجاهدین افغان و شوروی سابق از این کشور بیرون و به کشورهایی  مختلف پناه بردند.

بنا بر گزارش کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان (UNHRC) حضور ۹۵۰ هزار مهاجر به صورت قانونی و با مدارک اقامتی حضور دارند. اگرچه وزارت کشور ایران تعداد کل جمعیت افغانستانی‌ها در ایران را ۳ میلیون نفر برآورد کرده است. افرادی که به عنوان پناهنده شناخته می‌شوند، تحت حمایت سازمان ملل در امور پناهندگان را خواهند بود و با کمک دولت ایران شرایط قانونی برای اقامت آنان در ایران فراهم می‌شود. آن‌ها حقوق شهروندی ایران یا اقامت دائمی نمی‌توانند داشته باشند و در ایران تحت شرایط محدود شده اقامتی، زندگی می‌کنند.

ایران مرزهای خود را برای افغانستانی‌هایی که از جنگ شوروی در افغانستان و جنگ‌های داخلی پس از آن پناهنده شده بودند باز گذاشت، اما اکنون دولت ایران خود خواهان خروج پناهنده‌های افغان از این کشور اند.

 خیل عظیمی از مهاجرین افغان با اخراج اجباری از ایران روبرو شدند.

 که از سال ۲۰۰۶ و با اخراج حدود ۱۴۶۳۸۷ پناهجوی فاقد مدرک اقامتی آغاز شد.

پیشینه

با آغاز جنگ‌های سخت میان نظامیان وابسته به شوروی سابق و شبه نظامیان مجاهدین افغان تعداد زیادی از مردم افغانستان بخاطر نجات از جنگ، فقر افغانستان را ترک و به کشورهای مختلف پناهنده شدند که در این میان بیشترین آنان به ترتیب، پاکستان کشوری در جنوب و شرق و ایران در کشوری غرب افغانستان را برای مهاجرت برگزیدند. در میان کسانیکه بیش از همه از جنگ متضرر می‌گشتند، پشتون‌ها بیشتر به پاکستان و تاجیکها، و تعدادی از مردم هزارها افغانستان به ایران پناهنده شدند. در نتیجه با وقوع انقلاب افغانستان در سال ۱۳۵۷ و سپس حملهٔ شوروی به این کشور، صدها هزار تن از مردم افغانستان به ایران آمدند. بر اساس آمار ارائه شده سه میلیونن  مهاجر افغان بتدریج وارد ایران شدند.

در ایران آغاز مهاجرت افغانها همزمان بود با جنگ ایران و عراق. روح‌الله خمینی، سپاه و بسیج را مکلف ساخت تا با افغانهای مهاجر همکاری کنند او گفته بود ما مسلمانیم، آن‌ها هم مسلمانند، ما باید از آن‌ها پذیرایی کنیم. امام  خمینی (ره) در اینباره گفته بود:

آواره‌هایی که از افغانستان الان در ایران هستند و مشکلات زیادی دارند… البته ملت خیلی کمک می‌کند در همه این امور، لکن اینطور نیست که کمک ملت کافی باشد… دولت است که متکفل این امور است و مسئول این امور است… و همین‌طور مهمان‌هایی که داریم، خوب افغانستانی هستند، مسلمان هستند یا فرض کنید که عراقی هستند یا بیچاره‌ها را از خانه‌هایشان دور کردند، مالشان را بردند، خودشان را فرستادند اینجا، خوب باید چه کرد با اینها؟ نباید اینها را پذیرایی کرد؟ ما مسلمانیم، آن‌ها هم مسلمانند، ما باید از آنها پذیرایی کنیم، خدمت کنیم به آنها و این دولت است که دارد این کارها را می‌کند…

.

پیام خمینی باعث شد تا دولت وقت ایران مرز را به فرمان امام خمینی به روی افغانها گشود و افغانها بصورت قانونی یعنی با اجازه دولت ایران بدون پرداخت وجه و یا ارایه گذرنامه و ویزا و عموماً از مرز اسلام قلعه – دوغارون  به ایران وارد شدند

و شهرهای مرزی افغانستان با ایران از جمله هرات، فراه و نیمروز بتدریج با کاهش جمعیت مواجه شدند. بیشترین این جمعیت به استان خراسان سرازیر شدند، مناطق تربت جام، تربت حیدریه و شهر مشهد مملو از افغانهای مهاجر شدند، تعدادی از آنها بتدریج به سایر استانهای دیگر ایران از جمله تهران، شیراز و اصفهان و قم رفتند.

اشتغال

مهاجران عادی آرام آرام به کارهای شخصی مشغول شدند، کار در ساختمان‌ها، دامداری‌ها و بخش کشاورزی عمده‌ترین محل کسب درآمد افغانها بود. وضعیت اقتصادی افغانها گاهی رو به وخامت گرایید و گاهی نیز وضعیت بهتری داشتند. دولت ایران بر اساس قوانین این کشور اجازه کارهای رسمی به مهاجران نداد اما به افغانهای مرتبط با مجاهدین با ایجاد دفاتر سیاسی از جمله دفتر جمعیت اسلامی افغانستان، دفتر سیاسی حزب اسلامی افغانستان، دفتر سیاسی حزب وحدت اسلامی افغانستان و چند نهاد کوچک دیگر به آنها اجازه داد تا به فعالیت‌های سیاسی بپردازند. دولت، دفاتر احزاب سیاسی را حمایت می‌کرد و مجاهدین افغان را تحت پوشش اقتصادی قرار می‌داد.[

تعدادی از کارگران افغان در حال حفر چاه در تهران.

لیست مشاغل ۴گانه که الزاماً توسط اتباع افغانستانی مجاز انجام می‌شود.

وضعیت اجتماعی

موج عمده مهاجرت پناهجویان افغانستانی به سمت ایران از دهه ۱۹۸۰ اتفاق افتاد که شامل کودکان و افراد بزرگسال می‌شدند.

 افغانهای مهاجر بتدریج با یکدیگر پیوند خویشاوندی بستند، تعدادی نیز با تعدادی ازدختران ایرانی ازدواج کردند و در مواردی نیز دختران افغان با مردان ایران پیوند زناشویی بستند. در این ۳۰ سال بسیاری از این پناهجویان در ایران به دنیا آمدند. این پناهجویان شامل هزاره‌ها، تاجیک‌ها، قزلباش‌ها، پشتون‌ها و سایر اقوام افغانستاندبودند.

اسناد کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان (UNHCR) نشان می‌دهد که بسیاری از این پناهجویان از قومیت هزاره و شیعه مذهب هستند.

در این مدت، مهاجران افغان تجربه‌های زیادی را بدست آوردند و در مقابل، تجربه هاو نوع نگرشهای جدیدی را نسبت به جامعه افغانستان، به کشور میزبان انتقال دادند.

در افغانستان برخی از مردم بر این عقیده‌اند که؛ کنترل تولد، نقض کننده عقاید مذهبی آنها هستند حال آنکه نگرش‌ها در ایران دربارهٔ تنظیم خانواده بسیار متفاوت از آنچه در افغانستان وجود دارد، می‌باشد. مردم افغانستان در ایران  به ارزش‌های اصلی ایرانیان بسیار نزدیک شده‌اند با توجه به این نکته که؛ تأثیر این نوع نگرش‌ها در افغانستان خنثی می‌شود.

بسیاری از مردان محافظه کار و سنتی جامعه افغانستان که در مقابل حکومت کمونیستی و تجاوز ارتش سرخ شوروی ایستادگی کردند و در مقابل تحصیل زنان و نقش آنها در اجتماع، اقتصاد و درآمد خانواده نیز روی خوش نشان نمی‌دادند، اکنون با انبوهی از نگرش‌های تغییر یافته روبرو هستند. این تغییر در نگرش خانواده‌ها و نقش‌های جنسیتی بوسیله تجربه زندگی به عنوان یک پناهجو در یک جامعه بزرگتر مسلمان منتقل و تحمیل شده است.

شماری از مردان افغان در طول اقامتشان در ایران با زنان ایرانی ازدواج کردند و براساس قوانین داخلی نظام جمهوری اسلامی ایران، فرزندان حاصل از آنها می‌توانند تابعیت ایرانی را بگیرند.

ایران خانه دوم تعداد زیادی از مهاجرین است، در گزارشی در ۱۳۹۳/۰۷/۰۷ اعلام شد براساس آمارهای رسمی، نزدیک به ۳۰ هزار زن ایرانی با مردان افغان ازدواج کرده‌اند در حالی که آمار غیررسمی بسیار بیشتر از این است،

در بحث تحصیل پناهجویان افغان مقیم ایران اگرچه تلاش‌هایی از جانب برخی مقام‌های ایرانی صورت گرفته است اما، دیدبان حقوق بشر گزارش داده است که آندسته از پناهجویان فاقد مدرک اقامتی با مشکلات بوروکراتیک بیشماری بنابر قوانین داخلی، برای تحصیل در ایران روبرو هستند که نهایتاً آنها را از داشتن حق تحصیل در ایران منع می‌کند. برحسب قوانین داخلی ایران مهاجرین افغانستانی اجازه محدودی برای کار و کسب درآمد دارند و این اجازه صرفاً محدود می‌شود به مشاغلی بسیار سخت و طاقت فرسا و کم درآمد؛ بدون توجه به تحصیلات و مهارت آنان.

به گفته دیده بان حقوق بشر حکومت ایران دربرداشتن گام‌های مؤثر جهت کاستن از احساسات ضد مهاجر (ضد بیگانه) و جلوگیری از درگیری‌های فیزیکی و روانی که بر ضد مهاجر در ایران اتفاق می‌افتد، و در بر عهده گرفتن مسئولیت آن شکست خورده است.

پس از ممنوعیت کشت خشخاش در ایران، بسیاری از افغان‌ها به سمت قاچاق مواد مخدر در ایران سوق داده شدند.

از ۷ هزار زندانی خارجی که در ایران محبوس هستند ، بیشترشان از اتباع افغان هستند. بیشتر جرم آن ها مواد مخدر و ورود غیر مجاز به ایران است

به دلیل عدم رسیدگی های کافی و بیمه های درمانی برای مهاجران افغان ، هزینه های سنگینی در قبال مسایل درمانی باید پرداخت کنند.

با توجه به ضعف واکسیناسیون در کشور مبدأ این مهاجرین، خدمات و مراقبت‌های ویژه سلامتی و کنترل واکسیناسیون آنان بار مضاعفی بر وزارت بهداشت ایران وارد می‌کند. ایران سالانه ۱۰ میلیارد تومان هزینه ارائه خدمات بهداشتی به این مهاجرین می‌کند که چهار برابر کمک ارائه شده از سوی کمیساری پناهندگان است

طبق پژوهش‌های انجام شده، از جمله اثرات حضور این مهاجرین، افزایش نرخ بیکاری در بین ایرانیان به دلیل بهره‌وری بالاتر و هزینهٔ کمتر کارگران افغانی، کمبود مسکن و افزایش نرخ اجاره به دلیل خرید زمین و مسکن به وسیلهٔ مهاجرین افغان، افزایش فقر و شکاف طبقانی، بحران هویت جمعی به دلیل ازدواج مهاجران با زنان ایرانی هستند.

زبان

زبان اکثر مهاجران افغان فارسی دری و پشتو می‌باشد.

دین

اکثر افغانستانی های مقیم ایران دارای مذهب شیعه و عمدتا هزاره می باشند.

عملاً مهاجران اهل سنت افغان ، در ایران هیچگونه مسجد یا نمازخانه ای ندارند .

جمعیت

براساس آخرین سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ در ایران جمعیت اتباع افغانستان ساکن ایران ۱/۵۸۳/۹۷۹ نفر می باشد که معادل ۱/۹۸ درصد از جمعیت ایران است.


جمعیت اتباع افغانستانی ساکن ایران

مشکلات

با پیروزی مجاهدین در افغانستان بسیاری از مهاجران افغان گروه گروه و دسته دسته ایران را ترک و به کشورشان برگشتند، برگشت مهاجرین روز بروز شدت پیدا می‌کرد تا اینکه جنگ‌های خونین داخلی و سپس جنگ با طالبان در این کشور آغاز شد و برگشت مهاجران با کندی مواجه شد. با روی کار آمدن رژیم طالبان تعدادی از فعالان سیاسی بویژه سیاسیون وابسته به مجاهدین و حکومت‌های قبل از جمله اعضای احزاب خلق و پرچم افغانستان را مجدداًً  ترک و به ایران پناه گزین شدند، تعداد زیادی از مردم عادی نیز دوباره به سوی ایران هجرت کردند.

پس از شکست طالبان موج گسترده‌تری از بازگشت مهاجران براه افتاد سازمان ملل متحد طی قردادی با حکومت ایران بازگشت مهاجران را تمویل نمود و تمام مخارج بازگشت آنان را پرداخت می‌کرد و مقداری پول نقد نیز برای  هر خانواده در نظر گرفته بود.

دولت ایران برنامه‌های وسیعی برای بازگرداندن این مهاجران آغاز کرد تا با اخراج صد در صد مهاجران غیرقانونی در ایران اوضاع نابسمان بیکاری و اقتصاد ایران بهبود بیابد. گرفتاری اتباع افغانستانی در شهرهای بزرگ شدت یافت، اردوگاه‌های مهاجران یکی پی دیگری ایجاد شد. تقریباً اوج برنامه‌های دولت ایران در زمان حاکمیت محمود احمدی‌نژاد آغاز شد. دولت ایران اعلام کرد مصمم است تا یک میلیون مهاجر غیرقانونی افغان را به کشور خودد  برگرداند. وزیر کشور وقت ایران گفت برنامه‌های خروج داوطلبانه و اجباری افغان‌ها از سوی ایران موفقیت آمیز نبوده و خروج اتباع غیرمجاز افغان از تکالیف قانونی وزارت کشور است و در این زمینه جدی تر اقدام خواهد شد.

 مدیر کل امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور ایران هم اعلان کرد اگر افغان‌ها در پایان مهلت قانونی در طرح بازگشت شرکت نکنند، در استان‌هایی که اجازه اقامت و زندگی ندارند، در اردوگاه‌ها زندگی کنند.

دولت ایران اعلان کرد در میان دو میلیون مهاجری که همینک در ایران هستند تنها ۹۰۰ هزار نفر قانونی زندگی می‌کنند و متباقی باید اخراج شوند.

 کنترل مرزهای تا حدی شدت یافت که چندین تبعه افغان که می‌خواستند بصورت قاچاق ایران شوند توسط پلیس کشته شدند.

 سپس با جدی تر شدن طرح اخراج مهاجران ایران همه یک و نیم میلیون مهاجر غیرقانونی افغان را به زندان تهدید کرد…

مقامات وزارت کشور ایران هشدار داده‌اند که آن دسته از مهاجران افغان که دارای مدرک قانونی نیستند، در صورت ادامه «اقامت غیرقانونی»، دستگیر و تا پنج سال زندانی خواهند شد. دولت افغانستان مجدداً واکنش نشان داد و سخنگوی وزارت خارجه افغانستان از ایران خواست دست کم تا پایان زمستان، به پناهجویان افغانستانی فرصت بدهد و در فصل سرما، به آنها فشار نیاورد. اخراج گسترده پناهجویان افغان از ایران، بحران سیاسی گسترده‌ای درر  افغانستان ایجاد کرد و به استیضاح وزیران خارجه و مهاجران آن کشور انجامید…

کنترل مرزها شدت یافت، دستگیری اتباع غیرمجاز افغان شدت یافت تا اینکه دولت افغانستان شدیداً به موج گسترده اخراج مهاجران واکنش نشان داد و وزارت خارجه افغانستان طی بیانیه‌ای اعلام کرد که ممکن است این اخراج گسترده بر تیرگی روابط دو کشور تأثیر گذار شود.

تحصیل

تعدادی از کودکان افغانستانی از تحصیل کردن بازمی‌مانند چون مدارس ایران در ثبت‌نام از اتباع خارجی سختگیر هستند و نیز افغانها -به مانند ایرانیان- نمی‌توانند از مزایای تحصیل رایگان استفاده کنند و برای تحصیل در مدارس دولتی هم باید شهریه بپرادزند که پرداخت آن از توان بسیاری از آنها خارج است. دولت ایران سیاست مشخصی را در طول زمان در اینباره نداشته‌است و گاهی اجازه تحصیل به فرزندان افغان داده شده‌است و گاهی نیز عکس آن.. از طرفی مدارس خودگردان افغان نیز وجود دارد که کیفیت آموزشی و پرورشی مناسبی ندارند و گاهی جلوی فعالیت آنها گرفته می‌شود.

 گفته شده‌است در سال تحصیلی ۹۰–۱۳۸۹، ۴۰۰ هزار کودک افغانستانی در ایران از تحصیل بازمانده‌اند.

 البته دولت ایران اخیراً اعلام کرده‌است همهٔ مهاجران افغان (حتی کسانی که غیرقانونی به ایران آمده‌اند) حق تحصیل دارند و شرایط و امکانات برای تحصیل کودکان افغان مهیاست.

با پیگیری‌های نهاد ریاست جمهوری و وزارت آموزش و پرورش از سال تحصیلی ۹۳–۹۴ از دانش آموزان اتباع خارجی مقیم ایران، وجهی بابت ثبت نام در مدارس اخذ نمی‌شود. [البته کارشکنی‌های زیادی در این مورد در  مدارس دیده شده است]. ادارات کل امور اتباع و مهاجرین استان، تنها مرجع صدور برگه آموزشی است و شرکت دانش آموزان اتباع خارجی در مسابقات رسمی ورزشی و فرهنگی منوط به نظر و تصویب کار گروه استان است.

در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۴، رهبر ایران بصورت مشخص دستور داد که:
«هیچ کودک افغانستانی، حتی مهاجرینی که به‌صورت غیرقانونی و بی‌مدرک در ایران حضور دارند، نباید از تحصیل بازبمانند و همه آنها باید در مدارس ایرانی ثبت‌نام شوند».

اعتراض
دولت افغانستان از احتمال تیره شدن روابطش با ایران سخن به میان آورد و صدها فعال سیاسی و مدنی در ایران نیز به اخراج گسترده مهاجران معترض شدند. در کابل پایتخت افغانستان ده‌ها نفر در اعتراض به اخراج اجباری پناهجویان افغان از ایران، در برابر وزارت خارجه افغانستان و سفارت ایران در کابل اجتماع کردند..
 وزرات خارجه افغانستان از دولت ایران خواست تا که در برخورد با پناهجویان افغان از حوصله بیشتری به خرج دهد.
 با تشدید اعتراضات دولت ایران اعلان کرد که طرح اخراج پناهجویان را بطور موقت متوقف کرده‌است. اما حکومت افغانستان خواهان توقف دراز مدت این طرح شد.
در سال ۱۳۹۰ هم روزانه صدها افغان که به صورت غیرمجاز وارد ایران شدند از این کشور اخراج می‌شوند
خروج از ایران

هدفمندسازی یارانه‌ها در ایران در آذر ۱۳۸۹ اجرا شد و طی مرحلهٔ نخست آن بخشی از یارانهٔ سوخت، نان، آب، برق و برخی مواد دیگر حذف شد و پول آن به صورت نقدی به حساب خانوارهای ایرانی واریز شد که البته برای این موضوع، پولی به افغانها داده نمی‌شود. در پی این موضوع چند صد هزار افغان، ایران را به سوی افغانستان یا ترکیه و کشورهای اروپایی ترک کرده‌اند.

ایران تا چند سال اخیر میزبان بزرگ‌ترین جمعیت آوارگان خارجی، عمدتاً آوارگان افغان و عراقی بوده‌است و اکنون نیز پس از

 پاکستان، دومین کشور پذیرندهٔ پناهندگان و آوارگان است. محمد تهوری مدیر کل امور اتباع و مهاجران خارجی ایران می‌گوید: «با توجه به وضعیت کشور افغانستان، نوع پناهندگی به اتباع افغان در ایران براساس اعتقادات و مبانی جمهوری اسلامی ایران منحصربه‌فرد بوده و در مقایسه با قوانین مهاجرپذیر دنیا اتباع افغان با ویژگی خاصی درایران حضور یافته‌اند… با اغماضی که جمهوری اسلامی ایران در رابطه با اتباع افغان انجام داده‌است تاکنونن این افراد همانند ایرانیان به طور آزاد در کشور زندگی کرده‌اند و تنها سه درصد اتباع افغان در شهرک‌ها (اردوگاه‌ها) زندگی می‌کنند که این شهرک‌ها نیز دارای ویژگی‌های یک زندگی خوب است»

دولت افغانستان و سازمان ملل بارها از ایران به خاطر بیش از سه دهه پذیرایی از مهاجران افغان تشکر کرده‌اند. به ویژه که بیشتر کشورهای جهان اجازهٔ ورود پناهندگان آن هم به تعداد چند میلیونی را نمی‌دهند و یا اجازهٔ اقامت مهاجران را در میان مردم خود نداده و آنها را در اردوگاه‌ها (کمپ‌ها) نگه می‌دارند. در حالی که ایران از سال ۱۳۵۷ و در حالی که درگیر مشکلات فراوان داخلی بوده‌است بدون مانعی چند میلیون افغان را بدون گذرنامه یاا مدرکی به کشور خود راه داده‌است و آنان نیز به آسانی در میان مردم ایران زندگی کرده‌اند. این مهاجران از یارانه‌های سنگین و سایر امکانات به مانند ایرانیان استفاده کرده‌اند. هرچند هرازگاهی مشکلاتی دربارهٔ تحصیل و امورر درمانی داشته‌اند.[۲۹]


سرشناسان

: استاد، نوسنده، خوانندهابراهیم اوتادی
سردار کابلی: روحانی شیعهٔ افغان که برای ترویج تشیع به کرمانشاه رفت.
صحرا کریمی: هنرمند افغان زاده ایران
حمیرا قادری: نویسنده افغان زاده کابل
زهره جویا: خواننده؛ زاده مشهد با اصالت پدری هراتی
مجید احمدزاده هروی: از رهبران و اعضای بنیانگذار سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران
مسعود احمدزاده هروی: از رهبران و اعضای بنیانگذار سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران
طاهر احمدزاده هروی: فعال سیاسی ملی-مذهبی و چپ‌گرا و اولین استاندار خراسان پس از انقلاب ۱۳۵۷
جلال‌الدین فارسی: نویسنده و سیاست مدار ایرانی؛ زاده مشهد با اصالت هراتی
نجیب مایل هروی: محقق عرفان و ادبیات فارسی و اهل هرات که از ۴۰ سال پیش تاکنون ساکن ایران است و ده‌ها کتاب و صدها مقاله نوشته است.


 

شهادت امام علی ع


عظمت امیرالمومنین علی ع

ابوبکر:

هرکس دوست دارد به مردی بنگرد که نزد رسول خدا «ص» عظیم‌ترین منزلت را داشت و قرابتش نیز به آن جناب نزدیک‌تر و دخالتش در رفع حوایج آن جناب و بی‌نیازی خودش از دیگران بیشتر بود به این مرد یعنی علی نگاه کند. (۱)

عمر بن خطاب:

«او (علی «ع») مولای من است. زیرا پیامبر شرف را در ولایت علی می‌دید. لذا می‌گفت: نسبت به افراد شریف و با شخصیت محبت و دوستی از خود نشان دهید و در رابطه با حفظ آبروی خود از افراد پست و بی‌شخصیت بپرهیزید و برحذر باشید و دانسته باشید که هیچگونه شرفی به درجه تمامیت نرسید مگر به ولایت علی.» (2)

«مانند علی کسی حق دارد که تکبر ورزد و به خود ببالد. به خدا سوگند اگر شمشیر او نبود، اساس اسلام استوار نمی‌شد. و علاوه بر آن او دانا‌ترین فرد این امت در امر قضاست و با سابقه‌ترین و شریف‌ترین آنان است. (۳)

عایشه:

به خدا قسم بین من و علی در قدیم مطلبی جز آنچه که بین زن و خویشان شوهرش می‌باشد وجود نداشته است… و در نظر من او از نیکان است… (۴)

سعد بن ابی وقاص:

عامر پسر سعد بن ابی وقاص نقل می‌کند: معاویه پس از طواف کعبه در دارالندوه پدرم را پهلوی خود بر تخت نشاند و به پدرم گفت چه چیز تو را باز می‌دارد که به پسر ابوطالب ناسزا نمی‌گویی؟ پدرم از معاویه ناراحت شد و گفت: به خدا قسم مادام که من سه جمله از رسول خدا درباره او به یاد دارم او را ناسزا نمی‌گویم. برای اینکه اگر یکی از آن سه را درباره من فرموده بود از تمامی نعمتهای ارزنده بیشترش ارج می‌نهادم. اول اینکه شنیدم درباره علی که در بعضی از جنگ‌ها که او را جانشین خود کرد و به جنگ نبرد، علی غمناک شد و گفت: آیا مرا از فیض جهاد محروم می‌فرمایی؟ پیامبر فرمود: آیا راضی نیستی که نسبت به من به منزله هارون باشی نسبت به موسی، با این تفاوت که دیگر بعد از من نبوتی نیست؟

دوم اینکه شنیدم در روز فتح خیبر درباره او فرمود: فردا بیرق جنگ را به دست کسی می‌دهم که رسول خدا را دوست دارد و خدا و رسول نیز او را دوست دارند. و چون فردا شد همه گردن کشیدیم شاید ما را صدا بزند و نزد خود بخواند ولی ناگهان فرمود: علی را نزد من بخوانید و چون او را خواندند درد چشم داشت. پس آب دهان در دیدگان او انداخت و رایت جنگ به به دست او داده و در نتیجه خدا قلعه را به دستش گشود.

سوم اینکه وقتی آیه «انما یرید الله…» نازل شد علی و فاطمه و حسنین را نزد خود خواند و گفت: بارال‌ها اینان اهل بیت منند. (۵)

طلحه:

علامه خوارزمی از ابی عامر انصاری روایت می‌کند که در لحظات آخر جان کندن طلحه در جنگ جمل نزد او رسیدم. او گفت: تو که هستی؟ گفتم از یاران امیرالمومنین علی. گفت دستت را بده تا با تو با امیرالمومنین بیعت کنم. من دست دراز کرده و او بیعت کرد. (۶)

عبدالله بن عمر:

از دنیا هیچ اندوه و تاسفی ندارم جز اینکه چرا به همراه علی با فئه باغیه (گروه سرکش) نجنگیدم. (۷)

ابن عمر در جواب مردی که به او گفت: من علی را دشمن می‌دارم، فرمود: پس خدا هم به خاطر علی تو را دشمن می‌دارد. (۸)

 ابوسعید خدری:

ما منافقین انصار را با دشمنی آنان با علی می‌شناختیم. (۹)

جابر بن عبدالله انصاری:

او بهترین انسان است. (۱۰) ما منافقین را به نشانی دشمنی با علی می‌شناختیم. (۱۱) زاهد‌تر از علی بن ابیطالب در دنیا ندیده‌ام (۱۲)

 عبدالله بن مسعود:

افضل اهالی مدینه علی بن ابی طالب است. (۱۳)

امام حسن بصری:

خدا علی را رحمت کند. به خدا سوگند که او برای دشمنانش همچون تیری صائب و به هدف خورده از جمله تیرهای الهی بود و از همه دانا‌تر و از همه به پیامبر نزدیک‌تر و درویش این امت بود. چنانکه به مال دنیا رغبتی نداشت و در فرمان پذیری امر الهی نیز سستی به خرج نداد و از ملامت نکوهش گران باک نداشت و قرآن محور هدف و دانش و عمل او بود و از این راه بر بهشتی زیبا دست یافت. (۱۴)

امام ابوحنیفه:

در جنگ میان علی و مخالفان او حق به جانب علی بود. (۱۵)

امام شافعی:

ایشان در جواب فردی که به او گفت: در این مساله با علی بن ابی طالب مخالفت نموده‌اید، گفت: این مسئله را از علی با سند و دلیل ارائه کن تا پیشانی بر خاک بگذارم و اظهار خطا کنم و از رایم برگردم و به رای علی تمسک جویم. (۱۶)

امام احمد بن حنبل:

عبدالله فرزند احمد بن حنبل از ایشان نقل می‌کند: «علی بن ابی طالب از اهل بیت است و کسی با آن‌ها قابل مقایسه نیست.» عبدالله همچنین نقل می‌کند: در حق علی باید بگویم که خلافت علی را مقام و منزلت نداد، بلکه علی به خلافت منزلت بخشید.» (17)

امام بخاری:

ایشان در کتاب صحیح بخاری به نقل مناقب حضرت علی «ع» پرداخته که از آن جمله روایات مربوط به کنیه ابوتراب، دادن پرچم پیروزی در روز خیبر به علی و حدیث منزلت است. او از خلیفه دوم نقل می‌کند: پیامبر رحلت فرمود در حالی که از علی راضی بود. (۱۸)

امام مسلم بن حجاج:

ایشان در کتاب مناقب صحیح مسلم به نقل روایاتی در منقبت علی «ع» از پیامبر «ص» می‌پردازد. او روایاتی همچون دادن پرچم پیروزی را در روز خیبر به علی با اسناد مختلف، ابوتراب خواندن علی «ع» از جانب پیامبر «ص»، و سفارش پیامبر در رعایت حرمت اهل بیت و همچنین سخنان سعد بن ابی وقاص را در مقابل معاویه نقل می‌کند. (۱۹)

امام نسائی:

ایشان با نوشتن کتاب خصائص امیرالمومنین علی بن ابی طالب کرم الله وجهه، حدود ۱۷۸ روایت در مناقب آن حضرت ذکر می‌کند. خوارزمی نقل می‌کند که امام نسائی گفته است در فضیلت هیچ یک از یاران پیامبر «ص» به اندازه فضیلت علی «ع» روایت وجود ندارد. (۲۰)

 ابن عبدالبر:

فضائل علی در میان برگ‌ها نمی‌گنجد… بنی امیه علی را به باد ناسزا می‌گرفتند و از او بدگویی می‌کردند اما این حرکات جز بلندی مرتبه وشان و محبت در نزد علما چیز دیگری بر علی نمی‌افزود (۲۱)

امام فخر رازی:

هرکه علی «رض» را پیشوای دینی خود قرار دهد حقا به دستاویز محکمی در دین و دنیای خود چنگ زده است. (۲۲) هرکه در دین خود به علی بن ابی طالب اقتدا کند حقا هدایت یافته است به دلیل آنکه پیامبر «ص» فرمود: خداوندا حق را بر‌‌ همان محوری بگردان که علی می‌گردد. (۲۳)

ابن حجر عسقلانی:

نزد اکثر اهل علم علی «رض» اولین کسی است که اسلام آورد و در دامان پیامبر اکرم «ص» پرورش یافت و هیچگاه از او جدا نشد. در تمام جنگ‌ها یار و همراه پیامبر «ص» بود مگر در تبوک. در این جنگ پیامبر «ص» به خاطر تاخیر علی «رض» به او فرمود: آیا نمی‌خواهی نسبت به من همچون هارون نسبت به موسی باشی. (۲۴)

جلال الدین عبدالرحمن سیوطی:

ایشان در کتاب حدیثی معروف خود «جامع الاحادیث» حدود ۳۱۵۸ روایت در مسند علی «ع» نقل می‌کنند. (۲۵)

شیخ عبدالحق دهلوی حنفی:

مناقب علی «رض» بسیارند و خارج از حد و حصر و احصا مذکور است. (۲۶)

شیخ محمد عبده:

در میان دانشمندان و سخن‌شناسان زبان و ادبیات عرب کسی نیست که به عظمت علی «رض» اعتراف نکند. کلام امام علی بن ابی طالب پس از کلام خدا و پیغمبرش، شریف‌ترین و بر‌ترین سخن و محتوا را دارد. هنگامی که پاره‌ای از عبارات نهج البلاغه را با دقت می‌خواندم صحنههایی در نظرم مجسم می‌گشت که شاهد زنده‌ای برای پیروزی نیروی سخن و بلاغت بود. آنجا که دل‌ها با برهان حقایق آمیخته می‌گشت، و سپاه سخنان محکم و نیرومند، چنان به درهم شکستن باطل و یاری حق به پا می‌خواست که هر شک و باطلی را نابود می‌کرد. قهرمان میدان که پرچم پیروزی را به اهتزاز در آورده بود، امیرالمومنین علی بن ابی طالب بود. (۲۷)

ابراهیم نظام معتزلی:

علی «رض» در جنگ‌های خود بر حق بود و کسانی که با او جنگیدند بر خطا رفتند. (۲۸)

ابوجعفر محمد بن عبدالله اسکافی معتزلی:

نادانی و کوردلی بزرگ‌تر این است که معاویه را قابل سنجش با علی بدانند و این‌‌ همان چیزی است که پاره‌ای از عوام سرگردان و فرومایگان از حشویه که با حقیقت فاصله دارند به آن معتقد شده‌اند. (۲۹)

عزالدین ابوحامد ابن ابی الحدید معتزلی:

اگر علی را در مورد خصائص اخلاقی و فضائل نفسانی و دینی بنگری، او را سخت درخشان و بر اوج شرف خواهی دید. اما در مورد شجاعت چنان است که نام همه شجاعان پیش از خود را از یاد مردم برده است و نام همه کسانی را که پس از او آمده‌اند را محو کرده است… اما از نظر جود و سخاوت، حال علی «رض» در آن آشکار است. روزه می‌گرفت و با آنکه از گرسنگی سست می‌شد، باز خوراک و توشه خود را ایثار می‌فرمود و آیات نهم و دهم سوره انسان درباره او نازل شده است که می‌فرماید: «و خوراک را با آنکه دوست دارندش به درویش و یتیم و اسیر می‌خورانند، جز این نیست که می‌خورانیم شما را برای رضای خدا و از شما پاداش و سپاسگذاری نمی‌خواهیم» (30)

ابن میثم بحرانی:

پیشوای بزرگ ما امیرالمومنین صاحب نشانه‌های آشکار و نورهای درخشان علی بن ابی طالب «رض» در تمام آنچه از سخنانش به ما رسیده است و آنچه از کار‌ها و دستورالعمل‌ها که از آن بزرگوار صادر شده، مقصود و منظورش این است که آنچه شریعت ارزشمند از اغراض و اهداف دربردارد و آنچه قرآن از قوانین و قواعد داراست همه را توضیح و تشریح کند. به گونه‌ای که حتی یک جمله در غیر این منظور از آن حضرت یافت نشده است. چون سخنان آن حضرت این ویژگی را دارد، ناگزیر سخن او سخنی است که رنگ و نمودی از کلام خدا دارد. در عین حال دارای بوی خوش کلام پیغمبر «ص» است. (۳۱)

صبحی صالح:

هیچ مسلمانی نیست که خویشاوندی نزدیک و منزلت ویژه پسرعموی پیامبر اکرم «ص» حضرت علی کرم الله وجهه را نزد آن حضرت نداند… علی کرم الله وجهه در حمایت از پیامبر «ص» قدمهایی برداشت که پهلوانان از آن عاجزند و قدم‌ها می‌لغزند… باارزش‌ترین مقام‌ها در تاریخ به نام او ثبت شد. جنگاوری روز بدر، کشتن عمرو بن عبدود در غزوه خندق، پایداری و وفا در غزوه احد و حنین و پرچمداری روز خیبر امتحان خوبی بود. (۳۲)

 

منابع:

۱٫  کنزالاعمال، ج ۱۳، ص ۱۱۵

۲٫  المناقب الخوارزمی، ص ۹۷

۳٫  طبقات ابن سعد، ج ۲، ص ۳۳۷

۴٫  کامل ابن اثیر، ج ۳، ص ۱۹۷

۵٫  صحیح مسلم، جلد ۷، ص ۱۲۰

۶٫  المناقب للخوارزمی، ۱۱۲

۷٫  المستدرک، جلد ۳، ص۱۱۵

۸٫  المسندالجامع، جلد ۱۰، ص ۷۷۱

۹٫  فضائل الصحابه، ج۲، ص ۵۷۹

۱۰٫  فضائل الصحابه، ج ۲، ص ۵۶۴

۱۱٫  فضائل الصحابه، ج ۲، ص ۶۳۹

۱۲٫  مناقب للخوارزمی، ص ۷۱

۱۳٫  فضائل الصحابه، ج ۲، ص ۶۴۶

۱۴٫  البدایه و النهایه، جلد ۸، ص ۶

۱۵٫  الاصابه ابن حجر، ج ۲، ص ۵۰

۱۶٫  الائمه الاربعه، ج ۴، ص ۱۱۴

۱۷٫  الائمه الاربعه، ج ۴، ص ۱۱۷

۱۸٫  صحیح بخاری، ج ۵، ص ۲۲ – 24

۱۹٫  صحیح مسلم، ج۷، ص۱۲۰ – 124

۲۰٫  المناقب للخوارزمی، ص ۶

۲۱٫  استیعاب در حاشیه اصابه، ج ۳، ص ۲۶

۲۲٫  تفسیر کبیر، ج۱، ص ۲۰۵

۲۳٫  تفسیر کبیر، ج۱، ص ۲۰۷

۲۴٫  الاصابه، ج ۲، ص ۵۰۷

۲۵٫  جامع الاحادیث، ج ۱۵ و ۱۶

۲۶٫  مناقب علی بن ابی طالب «رض»، ص ۳۵۴

۲۷٫  شرح نهج البلاغه عبده، ص ۳

۲۸٫  تاریخ اندیشه‌های کلامی، ج۱، ص ۲۲۹ به نقل از مقالات الاسلامیین، ج۲، ص ۱۳۰

۲۹٫  المعیار و الموازنه، ص۳۷

۳۰٫  مقدمه شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۳، ص ۵

۳۱٫  شرح نهج البلاغه ابن میثم، ج۱، ص ۳۳

۳۲٫  مقدمه شرح نهج البلاغه صبحی صالح، ص ۱ –

همدردی با مردم هرات

إِنَّ اللَّهَ فَوَّضَ إِلَى الْمُؤْمِنِ أُمُورَهُ کُلَّهَا وَ لَمْ یُفَوِّضْ إِلَیْهِ أَنْ یَکُونَ ذَلِیلًا أَ مَا تَسْمَعُ اللَّهَ تَعَالَى یَقُولُ- وَ لِلَّهِ الْعِزَّهُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ فَالْمُؤْمِنُ یَکُونُ عَزِیزاً وَ لَا یَکُونُ ذَلِیلًا قَالَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ أَعَزُّ مِنَ الْجَبَلِ لِأَنَّ الْجَبَلَ یُسْتَقَلُّ مِنْهُ بِالْمَعَاوِلِ وَ الْمُؤْمِنَ لَا یُسْتَقَلُّ مِنْ دِینِهِ بِشَیْ‏ءٍ.

خداوند اختیار همه کارها را به مؤمن داده اما این اختیار را به او نداده است که ذلیل باشد. مگر نشنیده اى که خداى تعالى مى فرماید: «عزت از آن خدا و رسولش و مؤمنین است»؟ پس، مؤمن عزیز است و ذلیل نیست. [در ادامه] فرمودند: مؤمن از کوه محکم تر است، زیرا از کوه با ضربات تیشه کم مى شود اما با هیچ وسیله اى از دین مؤمن نمى توان کاست.
تهذیب الاحکام (تحقیق خرسان) ج۶، ص۱۷۹، ح۳۶۷
انجمن فرهنگی تبلوراندیشه ضمن عرض تسلیت برای خانواده ها و بازماندگان و وابستگان کلیه عزیزانی که در عملیات ناجوانمردانه و مذبوحانه دشمنان انسانیت، درهرات جان پاکشان را ازدست داده اند، وظیفه خود میداند تا مراتب همدردی خویش را برای همه این عزیزن اعلام داشته و ضمن محکوم کردن این حرکت سخیف و ددمنشانه،‌از کلیه دست اندرکاران امنیت افغانستان درخواست رسیدگی به این وضعیت نابسامان رادارد تا انشاء الله دیگر شاهد چنین وضعیت اسف باری در افغانستان نباشیم.
چهره زخم خورده افغانستان از این بیش توانایی جراحت ندارد و باید دست به دست هم دهیم و برای آبادی و امنیت آن سعی وافر بنماییم، و افراد ناکارامد و ناشایست که به ناحق متصدی امور شده اند را از سریر قدرت به زیر اورده و بازخواست نماییم.
چه بسا باوجود این افراد نالایق باز هم ناخواسته شاهد چنین صحنه های دهشت ناکی خواهیم بود.
امید است که خداوند منان این شر را از سر هموطنان عزیزمان مرتفع گردانیده و ملت غیور افغانستان را بیدار سازد .
https://t.me/tabalwor

 

گزارش جلسه مشترک نمایندگان شورای مهاجرین استانها وهیات وزارت خارجه و وزارت داخله افغانستان در تهران

تهیه کننده: دکترسید علی واعظ زاده

گزارش جلسه مشترک نمایندگان شورای مهاجرین استانها وهیات وزارت خارجه و وزارت داخله افغانستان در تهران
در ادامه جلسات نمایندگان شورای استانی مهاجرین افغانستانی مقیم ایران با مسؤولین کشورمان در مورد صدور تذکره و پاسپورت الکترونیک روز دوشنبه مورخ ۱۵/۳/۹۶ با حضورتعداد قابل توجه ازنمایندگان اقشار مختلف از مهاجرین  وسفیرکبیرمحترم اقای دکتر نصیر احمد نور و اقای دکتر نصیر احمد اندیشه معین اداره و منابع وزارت خارجه و اقای همایون محتاط رییس اداره عمومی مرکزی ثبت احوال نفوس درمحل سفارت جمهوری اسلامی افغانستان در تهران برگزار گردید.
لازم به ذکر است  این حرکت مردمی با تلاش دلسوزانه شورای نمایندگی مهاجرین در قم، مشهد، اصفهان، شیراز، کاشان، سمنان، البرز، و.. در برج جدی سال ۱۳۹۵ اغازو با  تدوین نامه در رابطه با حل مشکل و ارسال ان توسط سفیر کبیر محترم و خدمتگزار به ریاست جمهوری و ریاست اجراییه و وزارت خانه های مربوطه و پیگیری تلفنی موضوع  سرانجام با اعزام تعداد ۸ تن از اعضای ایثارگر به نمایندگی از مهاجرین به کابل جهت پیگیری عملی نامه ها و خواسته ها و دیدار بامقامات بلند پایه کشور، نتیجه داده و دولت جمهوری اسلامی افغانستان هیاتی متشکل ازوزارت خارجه و داخله به ایران فرستاد.
نمایندگان محترم شورای استانی مهاجرین که رنج سفر کابل را متحمل شده اند، عبارتند از:
خانمها:   حسینی از شیراز  و محمدی از اصفهان
آقایان :  مؤمن زاده ازشیراز، اکبری و حیدری از قم، صداقت محسنی، و فصیحی ازمشهد، رحمانی ازگلستان
کمال تشکر و امتنان خویش را ازاین عزیزان اعلام می داریم.
آنچه در ذیل تقدیم میگردد گزارش جلسه فوق است :
پس ازتلاوت قرآن کریم و نواخته شدن سرود جمهوری اسلامی افغانستان و ادای احترام به شهدای مظلوم حادثه اخیر کابل ، مجری برنامه اقای نیکزاد ضمن عرض خوشامدید به مهمانان گرامی و حضار ارجمند و تسلیت فاجعه اخیر، موضوع جلسه را شنیدن دغدغه های مهاجرین مقیم ایران در مورد صدور تذکره و پاسپورت ماشین خوان عنوان کرد.
سخنرانی سفیرکبیرمحترم:
جلالتمآب دکترنصیراحمدنور با اتحاف دعا به ارواح شهدا و ارزوی صبرجمیل برای خانواده های آنان و شفای عاجل بیماران حادثه اخیر کابل، به مهمانان محترم ونمایندگان مهاجرین خیر مقدم گفته و از خداوند خواست که ساده لوحان تروریست را که با لباس دین ویا فتوا ازمدرسه و دانشگاه و ازطرف سازمانهای جهنمی منظقه و فرامنظقه برای کشتن مردم و نفاق، ابزار قرار می گیرند، لعنت نماید.
ایشان برگزاری این نشست را در بدو ورود هیات محترم ازافغانستان دوچیز دانستند:
یکی اهمیت این موضوع و دیگری فرصت محدود هیات
اقای سفیر یادآورشد که ازماهها قبل مهاجرین دغدغه صدور تذکره و پاسپورت را دارند وماهم می گفتیم که راه حل پیدا می شود ومرتب پیگیر ان بودیم و نمایندگان شما هم رفتند و اکنون دو نفر درسطح وزارت و در مجموع هیات دولت آمده اند که صحبتهای شمارا بشنوند.
سخنان مولوی عتیق الله شریفی
ایشان ضمن خیر مقدم به حضار و تسلیت کشتار اخیر در کابل، مسؤولیت را نعمت الهی دانسته و خدمت به بندگان خدارا درکنارنماز بالاترین نعمت و راه رسیدن به خداوند، دانست وبا تشکر ازمسؤولین، خواستار توجه و هماهنگی بیشترجهت حل معضلات مهاجرین شد.وی خاطرنشان کرد کسانی که در موقعیت بالا هستند اگررضایت خدارا به دست نیاورده و برای مردم خدمت نکند، روز قیامت در حسرت خواهد بود.وشعر اقبال را خواند:
سروری دردین ما خدمت گری است                       عدل فاروقی و فقر حیدری است
مولوی شریفی دو خواسته را نیز، باهیات مطرح کرد:
یکی احتیاج سفارت به زمین وسیع که درشان ما باشد و دیگر تحقیر و توهین بس است.
دیگری هزینه بالای پاسپورت ماشین خوان ۱۲۰ دلاری که معضل لاینحل است و مردم توانش را ندارد   و با هزینه ای که اداره اتباع برای اقامت هرنفر به مبلغ ۱۷۲۰۰۰ تومان می گیرد، بارسنگین بر دوش مردم است که تحمل نمی توانند.
نماینده دانشجویان
خانم موسوی  پس از عرض تسلیت و خیر مقدم و تشکر از سفیرمحترم ازطرف محصلین خواسته های زیر را در جمع حضار مطرح کرد:
۱ -آگاهی دادن به مردم در زمینه صدورتذکره و پاسپورت الکترونیک و جلوگیری از سودجویان و دلالان درامور پاس و تذکره و فرمها و عکاسی و کپی،
۲- اجرایی شدن استانی پروسه، تخفیف در هزینه پاس محصلین، قرارگرفتن پاس در فرصت زمانی کوتاه
۳- تهیه استراحتگاه نیم روزی برای دانشجویان، بکارگیری محصلین در این پروسه
۴- تایید تذکره و صدور آن درسفارت، حل مشکل اختلاف نام و سن در تذکره و پاس،و صحبت سفیرمحترم با وزارت علوم ایران درصورت تاخیر در صدور پاس محصلین.
نماینده نخبگان و فرهنگیان مهاجر
اقای خلیلی از اعضای فعال شورای هماهنگی استانی مهاجرین، با این بیت کلامش را آغاز کرد :
                     بنام خداوند لوح و قلم                                     حقیقت نگار وجود و عدم

وی ازحضور در جمع اساتید و فرهیختگان و کسانی که ارزش قلم و اندیشه را می دانند اظهار خوشحالی کرد وبا تشکروقدردانی ویژه ازسفیرکبیر محترم، دکتر نصیراحمد نور را به خاطرسخنرانی درسیمینارهای متعدد علمی علاوه برنمایندگی سیاسی، نماینده علمی تاریخ علمی_ فرهنگی مهاجرین دانست.ایشان تاریخ افغانستان را از زوایای گوناگون غنی خواند و گفت به سیه روزی امروز ان فکر نکنید.
اقای خلیلی با نقل جملاتی ازادگار مورین فرانسوی: ( که من ازآلمان بخاطر تولد علم، هنروفلسفه و پرورش هیتلر غدارو قتال؛ تعجب میکنم ) انرا منطبق بروضعیت فعلی افغانستان دانست که در زمان گذشته سید جمال الدین افغانی اش برای بیدار کردن دیگران کمر همت می بست اما، امروز کسانی برای ویران دنیا کمر بسته اند. امروزقتل، ترورو مواد مخدر و قساوت در چهارراه زنبق و دهمزنگ، مدرسه باقرالعلوم، قندوز قلب و روح همه مردم جهان را به درد آورده است.
ایشان ضمن نقل قول ماکس وبر که جهل و فقر را عامل قتل و خشونت و ترورمی دانست، تنها راه نجات ودرمان را قلم و فرهنگ عنوان کرد.
اقای خلیلی، باطرح این سوالها که آیا وقت ان نرسیده که به جای تفنگ، از  قلم وبه جای سفاکان از نخبگان تجلیل کنیم وبه جای سنگر مدرسه و مکتب و دانشگاه بسازیم ؛ خطاب به سفیر و نمایندگان دولت گفت: 
فرهنگیان، نویسندگان و اهل قلم  در سیاست خارجه دولت افغانستان چه جایگاهی دارند؟   برای بازگشت قلم به دستان از دنیای غربت و هجرت چه برنامه ای دارید ؟
خواستار توجه  جدی مسؤولین به فرهنگیان و نخبگان شد.
نماینده شورای استانی مهاجرین
حجت الاسلام استاد اکبری عضو فعال و خستگی ناپذیرو نماینده اعزامی شورای استانی مهاجرین به کابل از دیگر سخنرانان این نشست مهم و صمیمی بود.
ایشان با مطلع قراردادن این جمله که: بنام خدای که حلاوت بندگی خود و خدمت به خلقش را درنهاد آدمی قرارداد، ضن ادای احترام به حضار و هیات ساسی افغانستان و اقای اندیشه و محتاط، از فرهیخته گرامی و دلسوزمهاجر و مردم، سفیر کبیر محترم اقای دکتر نصیراحمد نورو اقایان غفاری و دره ای که در پیگیری و انتقال صدای مردم به داخل زحمات زیادی را تحمل شدند؛ تشکر و قدردانی کرد.
اقای اکبری با گرامیداشت شهدای اخیر، چنین گفت :
مشکل تذکره وپاس الکترونیک از ماهها قبل مطرح و شورای استانی مهاجرین شکل گرفت وبا سفارت جلسات متعدد برگزار و نامه های تدوین گردیده و توسط سفارت به کابل فرستاده شد.و ۸ نفر باهزینه شخصی حدودچهارمیلیونی وبا تلاش سفیر به کابل رفتند و زمینه ساز حضور این هیات شدند. اقای صداقت و محسنی ازمشهد و اقای مؤمن زاده.
وی فیصله ها و صحبتهای که در حضور مقامات بلند پایه وبا حضور اقایان اندیشه و محتاط شده بود را جهت یادآوری در چند بند مطرح کرد:
۱ – ما بر تطبیق ماده ۲۲ و ۲۳ قانون پاسپورت که دارندگان پاس نیاز به تذکره ندارند، اصرار داریم و تفسیر وزارت عدلیه و تایید ان نیز هست. پارلمان و ریاست اجراییه نیز ان را تایید کردند.
۲ – وجود چند میلیون مهاجردر ایران زمان صدور بسیار زیاد لازم دارد که به گفته اقای دره ای با نیروی فعلی ۱۳ سال طول می کشد در حالی که احتیاج به پاس امر ضرور و کنونی ماست.و طبق مقررات اداره اتباع ظرف مدت ۲۰ روز برای اقامت نوزاد باید اقدام شود.و طرح اقای اندیشه که اینجا تثبیت هویت شده و صدور پاس از کابل انجام پذیرد، زمانبربودهو مشکلات زیادی را به  وجود می اورد.
۳ – صدور تذکره و پاس در استانها خواسته ما ازطرف مردم و سفیربا مقامات در کابل بوده است به دو دلیل:
یکی اینکه سسفارت گنجایش حضور مردم را ندارد و دیگر اینکه مسافت استانها دوراست. ۴ – تخفیف قیمت پاسپورت در داخل مطرح و ریاست حترم اجراییه گفتند که امضا و حکم ان را از رییس حمهور تلفنی گرفته اند ودر جلسه معاون رییس جمهور استاد دانش شنیدم به پنجاه فیصد رسیده است.و ما برای محصلین خواستار توزیع رایگان پاس هستیم.
۴     – قیمت ده دلار بابت تذکره که سرقنسول محترم اقای راغی اعلان کرده نیز، برای مهاجرین که در اداره اتباع هم مبالغ بالای را پرداخت می کنند، سنگین است.
۵ – برای همکاری در این پروسه نیروی متخصص خودی است و بهترین گزینه برای استخدام نیروها همین است.
با توجه به اینکه در کمیته اتباع که بین ایران و افغانستان موافقت گردیده است اقای اندیشه مسؤولیت دارد، مواردی را جهت پیگیری مطرح می نماییم:
–  رسیدگی به امور تجار جهت ثبت شرکت
–  توجه به ورزشکاران که مجوز ورود به مسابقات بین المللی را ندارند.
–  زمینه سازی برای تردد مهاجرین به کشور و سفیر محترم هم پیگیر هستند.
–  تبدیل پاس ۶ ماهه به یکساله
–  بیمه مهاجرین که پیگیری گردد.
–  گواهینامه

نماینده وزارت داخله
اقای همایون محتاط رییس اداره عمومی مرکزی ثبت احوال نفوس، ضمن اظهار خورسندی از حضور در جمع علما، و مهاجرین، گفت: براساس تعهدی که به ایکاؤو درقسمت صدور پاس ماشین خوان هست. ازیکسال به این سوبا اقای اندیشه مشغول بررسی این برنامه هستیم اما، عوامل تاخیراجرایی این برنامه چند چیز است :
صدور تذکره قبل، نبود پول و دستگاه، قوانین کهنه و دست وپاگیر در اداره ثبت احوال نفوس، تغییر و اختلاف نامهاو ارتباط باسایر ادارات و ارگانهای که ناتوان هستند.
اما دراین مدت کارهای که انجام گردیده است:
تعدیل قانون ثبت احوال نفوس ونشر ان در جراید، انجام تثبیت هویت در نمایندگیهای خارج، تطبیق اسامی مردم ما که در خارج هستند با منابع هویتی داخل، اماده سازی اعزام ۵۰ نفراز کارمندان اداره ثبت احوال نفوس برای امدن به ایران.
قیمت تذکره برای هرنفر ۱۰ افغانی در قانون ثبت احوال نفوس تثبیت شده است و هیچکس حق اضافه کردن ان را ندارد.

تایید تذکره پس از استقرار تیم ها در تهران و سایر استانها به اسانی صورت می گیرد .
نماینده وزارت خارجه
سخنران اصلی و پایانی این جلسه اقای دکتر نصیر احمد اندیشه؛ معین اداره و منابع وزارت خارجه ج.ا.ا بود.
ایشان ضمن ادای احترام به مقامات حاضر و نمایندگان اقشار مختلف مهاجرین به ارواح شهدای دوران جهاد  و مقاومت و شهدای چهار راه زنبق و شهدای تطاهرات مسالمت آمیز اتحاف دعا نمودند.
با دوستان بزرگواری که به کابل تشریف اورده بودند صحبتهای بسیاری داشتیم و حوزه ایران و پاکستان در این پروسه برای ما مهم است رییس جمهور و رییس اجراییه در این پروسه جدی هستند و کمیته ای در سطح شورای امنیت ملی را برای ان در نظر گرفته اند.و به مانیز هم دربخش مالی و هم تخنیکی صلاحیت عام و تام داده اند.
مشکلات زیادی در مسیر اجرایی شدن این پروسه هست از جمله دخیل بودن قریب به ۱۲ اداره که تنها وزارت داخله  و خارجه نیست و هماهنگی بین انها کاردشواری است؛ زیرا هر اداره قوانین و دیدگاه خود را دارد و مشکل دیگر نبود پاسپورت چاپ شده که وقت شروع طرح ما فقط ۲۰۰۰۰۰ پاس داشتیم که دراین مدت بصورت عاجل یک میلیون را توزیع کردیم.
باتوجه به فیصله ای که در سالهای ۲۰۱۱-۰۲۰۱۲ درشورای امنیت ملی شده ایران و پاکستان در بخش صدور پاسپورت جزء کابل گرفته شده و دلیل عمده ان امنیتی است.
ما به سازمان ایکاؤو و سایر سازمانهای بین المللسی دیگرکه در امور قاچاق انسان مسؤولیت دارند تعهد سپردیم که پاس خود را استاندار بسازیم از جمله اینکه اطفال با والدین در یک پاس نباشند.
اقای اندیشه در مورد یکایک مسایل طرح شده در جلسه این چنین پاسخ دادند:
۱ – در رابطه با جا و مکان سفارت در تهران هم صحبت شده است که ماباید جای مناسب شان مردم خود داشته باشیم همانگونه که در هند مکان ۱۲۰۰۰ جریبی به ظرفیت ۵۰۰۰ نفری داریم. این کاردر اینجا هم بررسی شده ودنبال زمین مناسب هرچند در حاشیه تهران باشد، نیزهستیم و امسال شاید تهیه گردد.
۲ – آگاهی عامه برای ما مهم است و این جلسه می تواند اولین گام ان باشد.و بدون همکاری شما ممکن نیست هرچند شبکه های مجازی و راههای دیگر هست. راهکارها و طرح های مکتوب خودرا در اختیار ما قرار دهید.
۳ – ازنیروی جوان و تحصیل کرده هم در بخش اگاهی عامه و هم در اجرای پروسه استفاده خواهیم کرد.
۴ – درکنار سرعت کار، امنیت ان هم برای ما مهم است و محصلین در اولویت این پرووسه هست.
۵ – با سفارت هم صحبت شده که بخاطر دوری راهها از ان این پروسه در ولایات مهاجرنشین هم عملیاتی می گردد.
۶ – درباره محدودیت زمانی برای محصلین ازطرف ایران و زمان بر بودن صدور پاس رییس اجراییه با اقای ظریف صحبت نموده است وانان هم چراغ سبزی نشان داده است که شما پروسه را شروع کنید وما همکاری می نماییم.
۷ – درباره هزینه پاس دانشجویان با اینکه دکترعبدالله رییس اجراییه صاحب تاکید زیاد کردند که گویا خودشان یکی ازنمایندگان مهاجرین است و استاد دانش هم گفتند که طلبه های داریم که برای شان مشکلات است اما دانشجویان ما چند نوع هستند کسانی که بورسیه ازطرف دولت اند پاس انها رایگان است اما کسانی که خودشان ادامه تحصیل می دهند تفاوت است بین انها و اینکه چقدر زمان تحصیل می کنند. تلاش ما این است که حداکثر محصلین ازتخفیف برخودارباشند وقول قاطع برای رایگان بودن پاس انان نمی دهم چون مسؤولیتی در این باره ندارم.
۸ – تغییرنام و سن تا جایی که منع قانونی نداشته باشد وبا قصد فریب نبوده باشد، امکان پذیر است. انگشت نگاری و بایمتریک مرحله مهم و بسیار حساس است که مربوط بخش جنایی وزارت داخله است و احتمال جعل را بسیار پایین می اورد.

۹ – سود جویی وسوء استفاده سود جویان با توجه به الکترونیکی بودن پروسه و تحویل فیش بانکی بدون واسطه تا حدود زیادی ازبین خواهد رفت. آنچه مهم است رفتار قانونی بسیار جدی مااست که دیگر سفارت سایه و قونسولگری سایه و تاپه ومهر نخواهیم داشت. وچنین افرادی درداخل سیستم در لیست سیاه قرار می گیرند که هیچ جا امنیت ندارند و در داخل بزرگان هم واسطه نمی توانند شوند و شما در معرفی این افراد با سفارت همکار باشید.
۱۰ – تفسیر وزارت عدلیه از قانون  پاس برای ما رسید ولی قانون پاس ماشین خوان جداگانه است. فعلا تثبیت هویت با هرسندی ولو نکاح خط است و انتقال ان  به داخل.
۱۱ – برای سهولت بیشتر کوشش خواهیم کرد که بتوانیم حوزه صدور را و لو موقتی و برای یکسال انتقال بدهیم. ازکابل به تهران و صحبتهای هم شده است.
۱۲ – حداقل هزینه تصادیق برای خارج از کشور ده دلار است وما مجموعه خدمات و صدور تذکره را هم شامل ان بسازیم هزینه ها کاهش می یابد. در مورد تخفیف ها تاهنوز دستوری دریافت نکردیم با اینکه مسؤولین برای رفاه مردم ان را جدی خواستارند ولی اصل برنامه مربوط وزارت مالیه هست چون تصمیم بسیار کلان است از نظر انها. 
۱۳ – توزیع استانی اجرایی می شود و هرجایی که جمعیت قابل توجه مردم ما باشد تیم سیار مستقر می شود.
۱۴ – پروسه در طی مراحلی انجام می گیرد که در ابتدا مجموعه افغانها باید ثبت نام شوند با هرسندی و باید داخل سیستم سافتور گردد وبا تمام مشخصات در سیستم قرار می گیرد و یک نوع کد برای او هست که با ان شناخته می شود.
پرداخت پول به بانک و تحویل فیش ان که با پیامک به سیستم اطلاع رسانی می شود و تعیین زمان و وقت برای تحویل پاسپورت با درنظر گرفتن موارد اظطراری و هماهنگی با ایران.

از فروشگاه ما دیدن فرمایید رد کردن